विश्वव्यापी रूपमा फैलिएको कोभिड महामारीले थला पारेको नेपाल पर्यटन बजार निरन्तर उकालो लाग्दै आएको छ ।
नेपाल पर्यटन बोर्डको तथ्यांक अनुसार सन् २०२१ मा नेपालमा १ लाख ५० हजार पर्यटक आएका थिए भने सन् २०२५ मा यो संख्या बढेर ११ लाख ५८ हजार पुगेको छ ।
कोभिडका केही वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय उडान बन्द र यात्रा प्रतिबन्धका कारण पर्यटन आगमन बढ्न सकेन । क्रमशः महामारीको असर कम भएसँगै पर्यटक संख्या बढ्न थाल्यो ।
सन् २०२२ मा ६ लाख १४ हजार पर्यटक नेपाल आएका थिए भने सन् २०२३ मा यो संख्या १० लाख नाघेको थियो ।
सन् २०२४ को तुलनामा यस वर्ष पर्यटक संख्या मात्र एक प्रतिशतले बढेको छ । सन् २०२४ मा ११ लाख ४७ हजार पर्यटक भित्रिएका थिए भने सन् २०२५ मा ११ लाख ५८ हजार पुगेको छ ।
नेपाल पर्यटन बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) दिपकराज जोशीका अनुसार, “यो वर्ष एक प्रतिशतले मात्र भए पनि वृद्धि हुनु उपलब्धिमूलक रहेको छ । आन्दोलन र प्राकृतिक विपदले ३०–३५ प्रतिशतले पर्यटक घट्छ कि भन्ने डर थियो, तर त्यस्तो भएन ।”
उनका अनुसार गत चैतमा भएको राजावादी आन्दोलन, बाढी तथा पहिरो जस्ता प्राकृतिक विपदले पर्यटन व्यवसायमा थोरै असर पारेको थियो । भदौ २३–२४ मा भएको जेनजी आन्दोलनले पनि पर्यटनमा असर गरेको थियो ।
“जेनजी आन्दोलनमा ३०/३१ वटा होटलमा क्षति पुगेको थियो । हामीले पर्यटन प्रवर्द्धनात्मक कार्यक्रम गरेर रिकभर गर्यौं । यसै क्रममा नेपाल भ्रमणमा रहेका विदेशीहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत नेपाल भ्रमण सुरक्षित रहेको सन्देश दिएका थिए,” जोशीले बताए ।
पर्यटन बोर्डले सञ्चालन गरेको ‘नेपाल नावो’ अभियानले नेपाल सुरक्षा जोखिममुक्त रहेको सन्देश प्रवाह गरेपछि पर्यटक आवागमन घट्न पाएन ।
बोर्डको तथ्यांक अनुसार सार्क मुलुक, एसियाका अन्य देश, युरोप, मध्यपूर्वी तथा अन्य स्थानबाट पर्यटक आउँछन् । भारत, चीन, अमेरिका, बेलायत, अस्ट्रेलिया र बंगलादेशबाट सबैभन्दा बढी पर्यटक आएका छन् । पर्यटकको औसत बसाइ दुई हप्ताको छ ।
विशेषगरी बंगलादेशी पर्यटक बढेका छन् । सन् २०२४ को तुलनामा सन् २०२५ मा बंगलादेशी पर्यटकको संख्या १७.८ प्रतिशतले वृद्धि भएको देखिन्छ ।
“बंगलादेशी पर्यटकको आगमन संख्या टप फाइभमा परेको छ । यो हाम्रो लागि खुसीको कुरा हो । कोभिडपछि बंगलादेशी पर्यटक बढेका छन्,” सिइओ जोशीले भने ।
बंगलादेशी पर्यटक बढ्नको कारण नजिकको गन्तव्य, लुम्बिनी केन्द्रित धार्मिक पर्यटन, सिधा हवाइ उडान, छोटो दुरीका प्याकेज, मौसमको अनुकूलता, स्वच्छ वातावरण, साहसिक खेल र पदयात्रा भएको उनले बताए ।
“बंगलादेशी पर्यटकको बसाइ र खर्च सन्तोषजनक नै छ । बोर्डले बंगलादेशमै गएर पनि प्रवर्द्धनात्मक कार्यक्रम गरेको थियो, जसले सहयोग पुर्यायो,” उनले थपे ।
सिइओ जोशीका अनुसार यस वर्ष पनि विभिन्न पर्यटन प्रवर्द्धनात्मक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने योजना रहेको छ ।
सन् २०२१ देखि सन् २०२५ सम्म भित्रिएका पर्यटकको विवरण
पाँच वर्ष (सन् २०२१–सन् २०२५)मा मुख्य पाँच देशबाट भित्रिएका पर्यटकको विवरण
