नेपालीको महान् चाड बडादसैँ सुरु भइसक्दा पनि सल्यानका स्क्रब टाइफस प्रभावित क्षेत्रमा चाडपर्वको उल्लास देखिन सकेको छैन ।
संक्रमण फैलिने क्रम नरोकिँदा बिरामी र उनीहरूका आफन्त चिन्तित छन् भने रोगका कारण परिवारका सदस्य गुमाएका घरमा शोक छाएको छ । संक्रमणको त्रास र आफन्त गुमाउनुको पीडाले प्रभावित गाउँबस्तीमा दसैँको रौनक ओझेलमा परेको छ ।स्वास्थ्य सेवा कार्यालय सल्यानका अनुसार जिल्लामा हालसम्म सरकारी तथा निजी स्वास्थ्य संस्थामा गरिएको परीक्षणमा ७८५ जनामा स्क्रब टाइफस संक्रमण पुष्टि भएको छ। रोगका कारण हालसम्म नौ जनाको मृत्यु भएको कार्यालयले जनाएको छ ।
जिल्लामा संक्रमण देखिने क्रम अझै जारी छ। असोज २९ गते ३६ जनाको परीक्षण गर्दा १६ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको थियो। संक्रमितमध्ये १३ जना महिला र तीन जना पुरुष छन् । यसअघि असोज २८ गते सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा परीक्षण गरिएका ४१ जनामध्ये १० जनामा संक्रमण पुष्टि भएको थियो। निजी स्वास्थ्य संस्थामा परीक्षण गरिएका चार जनामध्ये तीन जनामा संक्रमण देखिएको थियो ।
दार्मामा सबैभन्दा बढी संक्रमण, आठ जनाको मृत्यु
लगातार दुई वर्षदेखि स्क्रब टाइफसको संक्रमण देखिँदै आएको दार्मा गाउँपालिकामा यस वर्ष संक्रमण र मृत्युका घटनाले स्थानीयलाई थप त्रसित बनाएको छ ।
दार्मा गाउँपालिका–५ का वडाध्यक्ष सुदीप केसीका अनुसार गत वर्ष चार जनाको मृत्यु भएको यस क्षेत्रमा यस वर्ष पनि आठ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन्। संक्रमणका कारण बिरामीले उपचारका क्रममा सास्ती भोग्नुपरेको र स्थानीयमा रोगको त्रास बढेको उहाँले बताउनुभयो।
स्वास्थ्य सेवा कार्यालयको तथ्याङ्कअनुसार दार्मा गाउँपालिकामा हालसम्म २८७ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ । त्यसपछि बागचौर नगरपालिकामा २४५ जना संक्रमित भएका छन् ।
कार्यालयका अनुसार मृतकमध्ये दार्मा गाउँपालिकाका सात जना पुरुष र एक जना महिला तथा छत्रेश्वरी गाउँपालिकाकी एक जना महिला छन् । यसरी जिल्लामा स्क्रब टाइफसका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या नौ पुगेको छ ।
तीन हजार ३८० जनाको परीक्षण
असोज २९ गतेसम्म जिल्लाका सरकारी तथा निजी स्वास्थ्य संस्थामा महिला दुई हजार २१३ र पुरुष एक हजार १६७ गरी तीन हजार ३८० जनाको स्क्रब टाइफस परीक्षण गरिएको छ। तीमध्ये महिला ६१७ र पुरुष १६८ गरी ७८५ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको स्वास्थ्य सेवा कार्यालय सल्यानका जनस्वास्थ्य अधिकृत ताराप्रसाद रिजालले जानकारी दिनुभयो ।
सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा दुई हजार ९९५ जनाको परीक्षण गर्दा ६८० जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ। संक्रमितमध्ये ५३१ महिला र १४९ पुरुष छन । त्यस्तै, निजी स्वास्थ्य संस्थामा ३८५ जनाको परीक्षण गर्दा १०५ जनामा संक्रमण देखिएको छ। तीमध्ये ८६ महिला र १९ पुरुष छन् ।
समयमै उपचार नहुँदा जोखिम बढ्ने
जनस्वास्थ्य अधिकृत रिजालका अनुसार विज्ञ टोलीले गरेको प्रारम्भिक अध्ययनमा बिरामीलाई ज्वरो आएपछि समयमै स्वास्थ्य संस्थामा नलैजाने र सुरुमा निजी क्लिनिकमा पुगेर एन्टिबायोटिकको सुई लगाउने प्रवृत्तिले उपचारमा समस्या उत्पन्न गरेको पाइएको छ ।
उहाँका अनुसार समयमै रोग पहिचान गरी उचित उपचार नगर्दा बिरामीको अवस्था जटिल बन्न सक्छ। प्रभावकारी औषधि प्रयोग गर्दा सामान्यतया ४८ घण्टाभित्र ज्वरो नियन्त्रणमा आउन सक्ने भए पनि औषधिको छनोट र सेवन चिकित्सकको सल्लाहअनुसार गर्नुपर्ने हुन्छ ।
संक्रमण फैलिन थालेपछि स्वास्थ्य सेवा कार्यालयले आकस्मिक कोषबाट पाँच सय परीक्षण किट र औषधिको व्यवस्था गरी परीक्षण सुरु गरेको थियो। त्यसपछि प्रदेश सरकारबाट एक हजार २०० र सङ्घीय सरकारबाट करिब एक हजार परीक्षण किट तथा आवश्यक औषधि प्राप्त भएको कार्यालयले जनाएको छ।
संक्रमण अझै कायम रहेकाले आगामी दिनमा थप परीक्षण किट र औषधि आवश्यक पर्ने अवस्था आएको कार्यालयले जनाएको छ ।
