साइबर ठगीका घटनाले मधेश प्रदेश सबैभन्दा बढी प्रभावित बनाएकाे छ । एक वर्षको अवधिमा देशभर नै साइबर ठगीका घटनामा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ ।
नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरोका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा मात्रै १८ हजार ३ सय २६ जना विभिन्न प्रकारका साइबर ठगीको सिकार बनेका छन् । जसमा सबैभन्दा बढी मधेश प्रदेशमा ठगिएका छन् । प्रदेशगत विवरणअनुसार मधेश प्रदेश सबैभन्दा बढी ९ सय ३६ जना पीडित भएका छन् । मधेश प्रदेशपछि कोशी प्रदेशमा ६४४, लुम्बिनीमा ४४४, बागमतीमा २५४, गण्डकीमा २१२, कर्णालीमा २०८ तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ६१ जना ठगीमा परेका छन् ।
साइबर ब्युरोका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा डिजिटल प्लेटफर्म र सामाजिक सञ्जालको अत्यधिक प्रयोगसँगै ठगीका घटना पनि तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ । लैङ्गिक तथा उमेर समूहअनुसार विश्लेषण गर्दा साइबर ठगीको सिकार हुनेमा महिलाको संख्या सबैभन्दा बढी रहेको देखिएको छ । जसमा सबैभन्दा बढी ७ हजार ९२१ महिला, ९ हजार ७८७ पुरुष, ३१५ बालक, ४२१ बालिका तथा ४४६ जना लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक प्रभावित भएका छन् ।
विशेषगरी युवायुवती र सामाजिक सञ्जाल सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू बढी जोखिममा रहेको साइबर ब्युरोले जनाएको छ । साइबर ठगीका लागि फेसबुक सबैभन्दा धेरै प्रयोग भएको प्लेटफर्मका रूपमा देखिएको छ । यसबाहेक टिकटक, ह्वाट्सएप, इन्स्टाग्राम, X (पूर्व ट्विटर) लगायतका सामाजिक सञ्जालहरू पनि ठगीका माध्यम बनेका छन् ।
त्यस्तै, इ-सेवा, खल्ती, बैंक खाता तथा विभिन्न अनलाइन वेबसाइटमार्फत समेत ठगीका घटना बढिरहेको ब्युरोले जनाएको छ ।
साइबर ब्युरोले अनलाइन कारोबार गर्दा अत्यधिक सतर्कता अपनाउन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ । अपरिचित लिंक नखोल्ने, शंकास्पद सन्देश वा कलमा व्यक्तिगत विवरण नदिने, बैंकिङ जानकारी गोप्य राख्ने तथा शंकास्पद गतिविधि देखिए तुरुन्तै उजुरी दिन अनुरोध गरेको छ ।
ब्युरोका अनुसार साइबर अपराध नियन्त्रणका लागि जनचेतना, डिजिटल साक्षरता र सुरक्षित अनलाइन व्यवहार अत्यन्त आवश्यक रहेको छ । नेपालमा डिजिटल पहुँच बढेसँगै साइबर अपराध पनि चुनौतीका रूपमा उभिएको छ । विशेषगरी सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको सुरक्षित प्रयोग नगर्दा ठूलो संख्यामा नागरिक ठगीको सिकार भइरहेका छन् ।
