प्रदेश गठन भएको करिब नौ वर्ष पुग्न लाग्दा मधेश प्रदेशमा पहिलो पटक मधेशवादी दलहरू सरकारबाट बाहिरिएका छन् ।
यसअघि गठन भएका सबै सरकारमा कुनै न कुनै मधेशकेन्द्रित दलको सहभागिता रहने गरेको थियो । तर हालको राजनीतिक समीकरणपछि मधेश प्रदेश सरकारमा मधेशवादी दलहरूको उपस्थिति समाप्त भएको छ ।
२०७४ सालको निर्वाचनपछि तत्कालीन सङ्घीय समाजवादी फोरम नेपाल (हाल जनता समाजवादी पार्टी नेपाल) को नेतृत्वमा मधेश प्रदेश सरकार गठन भएको थियो । तत्कालीन मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत नेतृत्वको उक्त सरकार पाँच वर्षसम्म सञ्चालन भएको थियो। सो अवधिमा अधिकांश मधेशकेन्द्रित दलहरू सरकारमा सहभागी थिए ।
२०७९ सालको निर्वाचनपछि पुनः मधेशकेन्द्रित दलकै नेतृत्वमा सरकार बनेको थियो । सो क्रममा प्रदेशसभा सदस्य सरोजकुमार यादवको नेतृत्वमा सरकार गठन भए पनि दुई वर्ष नपुग्दै सरकार ढलेको थियो। त्यसपछि जनमत पार्टीका नेता सतीशकुमार सिंह मुख्यमन्त्री बन्नुभएको थियो ।
उक्त सरकारमा जसपा नेपाल सहभागी नभए पनि लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपाल सहभागी थियो । पछि आन्दोलन र राजनीतिक घटनाक्रमका कारण जनमत पार्टीले आफ्ना मुख्यमन्त्रीलाई फिर्ता बोलाएपछि लोसपा नेपालका नेता जितेन्द्र सोनल मुख्यमन्त्री बन्नुभएको थियो। तर विश्वासको मत नपाउने अवस्था देखिएपछि उहाँले राजीनामा दिनुभयो ।
त्यसपछि सरकार गठनमा ढिलाइ भइरहेको भन्दै कांग्रेस, एमाले र मधेशकेन्द्रित दलहरूबीच असन्तुष्टि बढेको थियो। सोही क्रममा एमालेका सरोज यादवले कात्तिक २३ गते मुख्यमन्त्रीको शपथ लिनुभएको थियो । तर उक्त सरकारमा कुनै पनि मधेशवादी दल सहभागी भएनन् । अन्ततः विश्वासको मत नपाएपछि उक्त सरकार छोटो समयमै ढलेको थियो ।
त्यसपछि नेपाली कांग्रेसका प्रदेशसभा सदस्य कृष्णप्रसाद यादवको नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन भएको थियो । उक्त सरकारमा सुरुमा जसपा नेपाल, लोसपा नेपाल र जनमत पार्टी सहभागी थिए । तर पछिल्ला राजनीतिक घटनाक्रमसँगै जनमत पार्टीले समर्थन फिर्ता लिएको थियो ।
त्यसपछि मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवले विश्वासको मत लिँदा जनमत पार्टीका मन्त्रीहरू बाहिरिएका थिए भने जसपा नेपाललाई सरकारमा सहभागी नगरिएको थियो । हालको अवस्थासँगै मधेश प्रदेश सरकारमा पहिलो पटक कुनै पनि मधेशवादी दल सहभागी छैनन् ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार केन्द्रदेखि प्रदेशसम्म बनेका नयाँ सत्ता समीकरणका कारण मधेशवादी दलहरू सरकारबाट बाहिरिएका हुन् । उनीहरूले सत्ताकेन्द्रित राजनीतिका कारण मधेशकेन्द्रित दलहरूको प्रभाव घट्दै गएको टिप्पणी गरेका छन् ।
यता मधेशवादी दलका नेताहरूले भने सत्तामा सहभागिता र बाहिरिनु राजनीतिक प्रक्रियाको सामान्य हिस्सा भएको बताएका छन् । साथै, तीन ठूला दलबीचको गठबन्धनका कारण आफूहरू सरकारबाट बाहिरिनु परेको उनीहरूको भनाइ छ ।
विश्लेषक तथा राजनीतिक नेताहरूले मधेश प्रदेशमा देखिएको वर्तमान राजनीतिक अवस्था दलगत अस्थिरता, सत्ता समीकरण र नीतिगत विचलनको परिणाम भएको टिप्पणी गरेका छन् ।
