नागरिकले माग गरेको सार्वजनिक सूचना उपलब्ध नगराएको भन्दै राष्ट्रिय सूचना आयोगले पर्साको जगरनाथपुर गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सन्देशकुमार यादवलाई १६ हजार रुपैयाँ जरिवाना गर्ने निर्णय गरेको छ ।
सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन, २०६४ बमोजिम सूचना माग गर्दा समेत गाउँपालिकाले विवरण उपलब्ध नगराएपछि स्थानीयवासीले आयोगमा उजुरी दिएका थिए । उनीहरूले गाउँपालिकामा सञ्चालन भएका निर्माण योजना, नीति तथा कार्यक्रम, वार्षिक बजेट, खर्च विवरण तथा अन्य सार्वजनिक सरोकारका विषयमा सूचना माग गरेका थिए ।
उजुरीमाथि छानबिन गर्दा आयोगले सार्वजनिक निकायका जिम्मेवार अधिकारीले सूचना उपलब्ध गराउने कानूनी दायित्व पूरा नगरेको ठहर गरेको हो । आयोगका अनुसार सूचना उपलब्ध गराउन पटक–पटक आदेश दिइए पनि प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत यादवले त्यसको पालना नगरेपछि ऐनमा भएको व्यवस्थाअनुसार आर्थिक जरिवाना गरिएको हो ।
आयोगले जारी गरेको निर्णयमा सार्वजनिक निकायमा रहेका सूचना अधिकारी तथा कार्यालय प्रमुखहरूले नागरिकको सूचनाको हक सुनिश्चित गर्नुपर्ने उल्लेख गरेको छ । कानूनले तोकेको समयसीमाभित्र सूचना उपलब्ध नगराउनु वा अनावश्यक ढिलाइ गर्नु सूचनाको हकसम्बन्धी ऐनको उल्लङ्घन हुने आयोगले जनाएको छ ।
जरिवानासँगै आयोगले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत यादवमाथि आवश्यक विभागीय कारबाहीका लागि सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयलाई समेत पत्राचार गरेको छ । मन्त्रालयलाई कानूनबमोजिम प्रक्रिया अघि बढाउन आग्रह गरिएको आयोगले जनाएको छ ।
त्यसैगरी, जगरनाथपुर गाउँपालिकालाई स्थानीयवासीले माग गरेका नीति, कार्यक्रम, बजेट, योजना तथा निर्माणसम्बन्धी सम्पूर्ण सार्वजनिक सूचना तत्काल उपलब्ध गराउन आयोगले निर्देशन दिएको छ ।
सूचनाको हकसम्बन्धी ऐनले प्रत्येक नागरिकलाई सार्वजनिक निकायसँग सम्बन्धित सूचना माग्ने र प्राप्त गर्ने अधिकार दिएको छ । सार्वजनिक निकायले सूचना प्रवाहमा पारदर्शिता कायम गर्नुपर्ने तथा नागरिकप्रति जवाफदेही बन्नुपर्ने कानूनी व्यवस्था रहेको छ ।
राष्ट्रिय सूचना आयोगले यसअघि पनि सूचना उपलब्ध नगराउने विभिन्न सरकारी कार्यालयका जिम्मेवार अधिकारीमाथि कारबाही गर्दै आएको छ । स्थानीय तहमा विकास निर्माण, बजेट कार्यान्वयन र सार्वजनिक सेवासँग सम्बन्धित विषयमा नागरिकको चासो बढिरहेको अवस्थामा सूचना उपलब्ध गराउने दायित्व अझ महत्वपूर्ण बनेको छ ।
आयोगको निर्णयले स्थानीय सरकारलाई पारदर्शी, उत्तरदायी र नागरिकमैत्री बन्न दबाब सिर्जना गरेको छ ।
