वन अतिक्रमण, काठ तथा वन पैदावार चोरी–तस्करी नियन्त्रणका लागि डिभिजन वन कार्यालय रौतहटले सक्रियता बढाएको छ ।
डिभिजन वन कार्यालय रौतहटका प्रमुख मनोज ठाकुरले वन संरक्षण र अवैध गतिविधि नियन्त्रणमा पछिल्लो समय सुधार देखिन थालेको बताएका छन् ।
कार्यालयले गुजरा नगरपालिका–३ स्थित अञ्जुमन सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहको करिब दुई बिघा अतिक्रमित वन क्षेत्र पुनः वन क्षेत्रमा फर्काएको छ । जङ्गलसैया सबडिभिजन वन कार्यालयअन्तर्गत पर्ने उक्त क्षेत्रमा स्थानीयले लामो समयदेखि खेती गर्दै आएका थिए । यस वर्ष धान रोपिएको अवस्थामा समेत वन कार्यालयले काँडे तारबार लगाउनुका साथै नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको सहयोगमा वन प्रजातिका बिरुवा रोपेको डिएफओ ठाकुरले जानकारी दिए ।
वन पैदावार चोरी–तस्करी नियन्त्रणका लागि समेत कार्यालयले अभियान तीव्र बनाएको छ । साउन २२ गते चोचा सबडिभिजन वन कार्यालयअन्तर्गतको टोलीले वन क्षेत्रबाट चोरी गरी साइकलमा लैजान लागिएको ६.९६ क्युफिट गोलिया बरामद गरेको थियो । वन कर्मचारी आएको सूचना पाएपछि तस्करहरूले साइकलमा लोड गरिएको काठ छाडेर फरार भएको र उनीहरूको खोजी भइरहेको वन कार्यालयले जनाएको छ ।
त्यस्तै, साउन २० गते वृन्दावन नगरपालिका–१ स्थित रामलाल वृन्दावन साझेदारी वन क्षेत्रमा सालको रूख काटेर चौपट्टा टुना बनाउँदै गरेको अवस्थामा एक जनालाई नियन्त्रणमा लिइएको छ । पक्राउ परेका व्यक्तिमाथि कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको छ । यसैगरी, गुजरा नगरपालिका–२ चोचाबाट साउन १० गते लुकाइछिपाइ राखिएको अवस्थामा तीन थान सालको गोलिया बरामद गरिएको छ । बरामद काठको परिमाण १४.५७ क्युफिट रहेको कार्यालयले जनाएको छ ।
यसबीच, वन कार्यालयले रौतहटका विभिन्न क्षेत्रमा पशुचौपायामाथि आक्रमण गर्ने शिकारी कुकुर नियन्त्रणमा समेत सफलता पाएको छ । गरुडा, ईशनाथ नगरपालिका र दुर्गाभगवती गाउँपालिकाका विभिन्न क्षेत्रमा करिब दुई दर्जनभन्दा बढी खसी–बाख्रामाथि आक्रमण भएपछि क्यामेरा जडान गरी पहिचान गरिएको थियो ।
पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज, चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषसँगको समन्वयमा प्राविधिक टोलीले उक्त शिकारी कुकुर नियन्त्रणमा लिएको हो । उक्त कुकुर खुला सीमामार्फत भारतबाट आएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
चुरे तथा वनजङ्गल संरक्षण अभियान नेपालका केन्द्रीय अध्यक्ष सुनील यादवले पछिल्लो समय वन अतिक्रमण र चोरी–तस्करी नियन्त्रणमा सुधार आएको बताए । विगतमा यस्ता गतिविधि नियन्त्रणमा अपेक्षित प्रभावकारिता नदेखिएको उनको भनाइ छ ।
पूर्व–पश्चिम महेन्द्र राजमार्गसँग जोडिएका धन्सार, लमाहा, जङ्गलसैया, चोचा, सिम्री, वनबोरी, वृन्दावन, बलरी, विश्रामपुर, चेतनगर र जुडीबेला क्षेत्रलाई वन चोरी–तस्करीका दृष्टिले संवेदनशील क्षेत्र मानिन्छ ।
डिएफओ ठाकुरले वन संरक्षणमा शून्य सहनशीलताको नीति अपनाइएको बताए । मातहतका सबडिभिजन वन कार्यालय र रेन्जपोस्टका कर्मचारीलाई २४ घण्टा परिचालन गरिएको तथा वन अतिक्रमण, चोरी–तस्करी र वन्यजन्तु अपराध नियन्त्रणका लागि विशेष टोली सक्रिय बनाइएको उनको भनाइ छ ।
उनले वन क्षेत्र अतिक्रमण, वन पैदावार चोरी–तस्करी वा वन्यजन्तुसम्बन्धी अवैध गतिविधिबारे जानकारी भए तत्काल कार्यालयलाई सूचना दिन आग्रह गरेका छन् । सूचना दिने व्यक्तिको परिचय गोप्य राखिने उनले बताए ।
पछिल्लो समय जङ्गली हात्ती र चितुवालगायत वन्यजन्तुको गतिविधि बढेकाले अनुमतिविना वन क्षेत्रमा प्रवेश नगर्न पनि वन कार्यालयले सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ ।