पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जमा बाघको सङ्ख्या बढेसँगै मानव–बाघ सहअस्तित्व प्रवर्द्धन गर्न निकुञ्जले ‘बाघ मित्र’ अभियान विस्तार गर्ने तयारी गरेको छ ।
निकुञ्जका प्रमुख रामचन्द्र खतिवडाका अनुसार हालै गरिएको बाघ गणनामा पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जमा बाघको सङ्ख्या ७१ पुगेको छ । यसअघि निकुञ्जमा ४१ वटा बाघ रहेकामा पछिल्लो गणनामा ३० वटा बाघ थपिएका हुन् । बाघको सङ्ख्या बढेसँगै वन्यजन्तुप्रतिको नागरिकको सोच र व्यवहारमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने तथा मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्वबाट हुने मानवीय क्षतिलाई शून्यमा झार्ने उद्देश्यले ‘बाघ मित्र’ अभियानलाई विस्तार गर्न लागिएको प्रमुख खतिवडाले बताउनुभयो ।
उहाँका अनुसार पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जसँग जोडिएका पर्सा, बारा र मकवानपुर जिल्लाका डिभिजन वन कार्यालयसँगको समन्वयमा समुदायस्तरमा अभियान सञ्चालन भइरहेको छ । अभियानअन्तर्गत समुदायको अग्रसरतामा वन्यजन्तुको महत्वबारे जनचेतना जगाउने, वन्यजन्तुबाट कसरी सुरक्षित रहने, समस्या उत्पन्न भएमा समाधानका लागि अपनाउनुपर्ने उपाय तथा राहत प्राप्त गर्ने प्रक्रियाबारे अन्तक्र्रिया र छलफल कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेका छन् ।
“कहिलेकाहीँ आहारको खोजीमा बाघ जङ्गलबाट बाहिर निस्किन्छ । बाघलाई देख्नेबित्तिकै मानिसमा नकारात्मक सोच आइहाल्छ,” प्रमुख खतिवडाले भन्नुभयो, “त्यसैले बाघप्रति समुदायमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्ने र बाघबाट जोगिने उपायबारे सचेतना जगाउन अभियान सञ्चालन गरेका छौँ ।”
बाघ मानवको शत्रु नभएको र उसको पनि प्राकृतिक अस्तित्व रहेको भन्दै उहाँले बाघलाई संरक्षणसँगै पर्यापर्यटन प्रवर्द्धनको माध्यमका रूपमा समेत लिन सकिने बताउनुभयो । बाघको संरक्षणबाट स्थानीय समुदायले लाभ लिन सक्ने वातावरण बनाउन अभियानले सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्ने उहाँको भनाइ छ ।
जङ्गलमा डढेलो लगाउने, चोरी–तस्करी गर्ने तथा वन क्षेत्रमा मानवीय गतिविधि बढाउनेजस्ता कारणले वन्यजन्तु आफ्नो प्राकृतिक बासस्थानबाट बाहिर निस्कने र त्यसबाट मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व सिर्जना हुने गरेको निकुञ्ज प्रमुख खतिवडाले बताउनुभयो ।
बाघको सङ्ख्या बढेसँगै बाघको बासस्थान संरक्षण, समुदायमा सचेतना विस्तार तथा मानव–बाघबीच सहअस्तित्व कायम गर्न ‘बाघ मित्र’ अभियानलाई थप प्रभावकारी बनाउने तयारी निकुञ्जले गरेको छ ।
