बैतडीको विकट टकौरा गाउँमा बिहानको उज्यालोसँगै एकल महिला कुसुम लेखकको दिनचर्या सुरु हुन्छ ।
गोठमा गाईको दाम्लो फुकाउने, भकारो सोहोर्ने, घाँस–दाउरा गर्ने र दूध दुहुने काममै उहाँको अधिकांश समय बित्ने गरेको छ । हातगोडा र कपडामा गोबर र गहुँत लत्पतिए पनि उहाँको आँखामा भने छोरालाई डाक्टर बनाउने सपना झल्किन्छ । दशरथचन्द नगरपालिका–४, टकौरा गाउँकी कुसुम लेखकले गाईपालनबाट आएको आम्दानीले आफ्ना छोराहरूलाई उच्च शिक्षा पढाइरहनुभएको छ । उहाँका जेठा छोरा नितेश लेखक हाल काठमाडौँस्थित हिमालयन कृषि तथा विज्ञान प्रविधि क्याम्पसमा भेटेरिनरी डाक्टरको दोस्रो सेमेस्टरमा अध्ययनरत छन् ।
क्याम्पसमा उत्कृष्ट नतिजा ल्याएर कक्षामा टपर बनेपछि नितेशको अध्ययन शुल्कसमेत मिनाहा भएको छ । खान–बस्न र अन्य खर्चका लागि भने कुसुमले बैतडीमै छ वटा गाई पालेर दूध बिक्री गर्दै आर्थिक जोहो गरिरहनुभएको छ । कुसुमले १७ वर्षअघि विसं २०६६ सालमा श्रीमान् गुमाउनुभएको थियो । त्यसबेला नितेश आठ वर्षका थिए भने कान्छा छोरा सुनिल चार वर्षका थिए । श्रीमान्को निधनपछि दुई सन्तानको पालनपोषण र शिक्षाको जिम्मेवारी एक्लै काँधमा आएको उहाँ बताउनुहुन्छ ।
ती दिन सम्झिँदै कुसुमले भन्नुभयो, “रोएर कति दिन बस्थेँ रु आँसु पनि सकिए । काखमा दुई साना छोराहरू थिए । उनीहरूलाई पढाउने एउटै विकल्प गोठ नै थियो । आफन्तसँग सहयोग र ऋण लिएर उन्नत जातका गाई किनेर दूध बेच्न थालेँ ।” उहाँले १७ वर्षदेखि निरन्तर गाईपालन गर्दै आएको बताउँदै अहिले जेठो छोरा भेटेरिनरी डाक्टर पढिरहेको र कान्छो छोरा सुनिल काठमाडौँमै होटल व्यवस्थापन विषय अध्ययन गरिरहेको जानकारी दिनुभयो ।
नितेशले २०७४ सालमा ३।३५ जिपिए ल्याएर एसईई उत्तीर्ण गरेका थिए । त्यसपछि छात्रवृत्तिमा सेती प्राविधिक शिक्षालय, डोटीबाट आइएसी अध्ययन गर्ने अवसर पाएका थिए । आमाको दुःख र संघर्षले आफूलाई पशु चिकित्सक बन्न प्रेरित गरेको नितेश बताउँछन् । उहाँले भन्नुभयो, “मेरो प्रेरणा गाउँको गोठ र आमाको पसिना हो । गाउँका कृषकको सेवा गर्न र आमाको दुःखको मूल्य चुकाउन म पशु चिकित्सक बन्न चाहन्छु ।”
नितेशको अध्ययन पूरा हुन अझै करिब चार वर्ष बाँकी छ । यता कुसुमको दैनिकी भने अझै पनि गोठमै सीमित छ । आफूले पढ्न नपाए पनि छोराहरूको शिक्षामा कुनै कमी हुन नदिने उहाँको अठोट छ । सुमका देवर केश लेखकका अनुसार दुर्गम गाउँको गरिबी, सामाजिक चुनौती र एकल महिलामाथिका कठिनाइका बाबजुद पनि कुसुमले संघर्षबाट सफलता हासिल गर्नुभएको हो ।
उहाँले भन्नुभयो, “कुसुम भाउजु गाउँका लागि मात्रै होइन, समाजकै लागि प्रेरणाको स्रोत बन्नुभएको छ । हामीले पनि सकेसम्म उहाँलाई साथ दिइरहेका छौँ ।”
