गणतन्त्र दिवस आज देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी भव्यता र हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ ।
तत्कालीन सात राजनीतिक दलले निरङ्कुश राजतन्त्रविरुद्ध आह्वान गरेको शान्तिपूर्ण जनआन्दोलन तथा विद्रोही नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) ले सञ्चालन गरेको सशस्त्र सङ्घर्षको उपलब्धिस्वरूप नेपालले गणतन्त्रको अभ्यास गरेको १८ वर्ष पूरा भएको छ ।
वि.सं. २०६५ जेठ १५ गते जननिर्वाचित संविधानसभाको पहिलो बैठकले २४० वर्ष लामो राजतन्त्रको अन्त्य गर्दै नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेको थियो । सोही ऐतिहासिक दिनको सम्झनामा हरेक वर्ष जेठ १५ गते गणतन्त्र दिवस मनाउने गरिन्छ ।
गणतन्त्र स्थापनासँगै नेपाली जनताले स्वतन्त्रता, नागरिक सर्वोच्चता, समावेशी समानुपातिक लोकतान्त्रिक अधिकार तथा सामाजिक न्यायसहितको शासन व्यवस्था प्राप्त गरेका थिए ।
सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रले जनतालाई राजनीतिक अधिकारको सुनिश्चितता प्रदान गर्दै समुन्नत भविष्यतर्फ अघि बढ्ने आधार तयार गरेको मानिन्छ । शिक्षा, स्वास्थ्य, सार्वजनिक यातायात, सामाजिक सुरक्षा तथा गरिबी अन्त्यजस्ता विषयलाई गणतन्त्रको मुख्य कार्यभारका रूपमा लिइएको छ ।
जनअपेक्षा र जनभावनाअनुसार शासन सञ्चालन गर्नु नै गणतान्त्रिक संविधानको मूल मर्म भएकाले लोकतान्त्रिक मूल्य, नागरिक अधिकार र समावेशी शासन प्रणालीलाई थप सुदृढ बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याइँदै आएको छ ।
विश्वमा प्रचलित शासन व्यवस्थामध्ये लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई जनताको अधिकार, स्वतन्त्रता र समृद्धिका लागि प्रभावकारी प्रणालीका रूपमा हेरिने गरिन्छ ।
यस अवसरमा देशभर सरकारी तथा गैरसरकारी निकाय, राजनीतिक दल, संघसंस्था र स्थानीय तहहरूले विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरेका छन् ।
