दसैँ–तिहारजस्ता चाडपर्वमा अत्यधिक मासु, नुन र सोडा मिसाइएका पेय पदार्थको सेवनले मिर्गौलामा पत्थरी बन्ने वा पहिले नै रहेको पत्थरीले समस्या निम्त्याउने जोखिम बढ्न सक्छ।
चाडपर्वका बेला खानपान र जीवनशैलीमा हुने लापरबाहीले मिर्गौला तथा पिसाबसम्बन्धी समस्या बल्झिन सक्ने भएकाले सावधानी अपनाउन चिकित्सकले सुझाव दिएका छन् । युरोलोजिस्ट डा। सुशील खनियाका अनुसार जनावरबाट प्राप्त हुने प्रोटिन ९एनिमल प्रोटिन० को अत्यधिक सेवन, खानामा नुनको मात्रा बढी हुनु र पर्याप्त पानी नपिउनु मिर्गौलामा पत्थरी बन्ने जोखिमसँग सम्बन्धित छन्। त्यस्तै, मदिरा सेवनले शरीरमा पानीको कमी गराउन सक्ने भएकाले पत्थरी भएका व्यक्तिमा समस्या बढ्न सक्छ ।
बियर पिउँदा धेरै पिसाब लाग्ने भएकाले मिर्गौलाको पत्थरी पिसाबसँगै बाहिर निस्कन्छ भन्ने जनविश्वास गलत रहेको डा। खनिया बताउँछन् । उनका अनुसार मदिराको सेवनले शरीरमा निर्जलीकरण गराउन सक्छ, जसले पिसाबको मात्रा घटाएर पत्थरीसम्बन्धी समस्या बढाउन सक्छ ।
पिसाब रोक्ने बानीले सङ्क्रमणको जोखिम
चाडपर्वका बेला लामो यात्रा गर्ने, व्यस्त रहने वा पर्याप्त पानी नपिउने कारणले पिसाबसम्बन्धी समस्या देखिन सक्छ। पिसाब लागेको अवस्थामा लामो समयसम्म रोकिराख्ने बानीले विशेषगरी पिसाब थैली पूर्ण रूपमा खाली नहुने व्यक्तिमा सङ्क्रमणको जोखिम बढाउन सक्छ।
डा। खनियाले पिसाब लागेको अवस्थामा अनावश्यक रूपमा रोकिराख्ने बानी त्याग्न सुझाव दिएका छन् । पिसाबसम्बन्धी सङ्क्रमण बारम्बार हुने व्यक्तिले समयमै परीक्षण र उपचार गराउनुपर्ने उनको भनाइ छ ।
५० वर्षमाथिका पुरुषले प्रोस्टेटमा ध्यान दिनुपर्ने
५० वर्षभन्दा माथिका पुरुषमा प्रोस्टेटसम्बन्धी समस्या बढी देखिन सक्छ। चाडपर्वका बेला नियमित औषधि छुट्नु, लामो यात्रा गर्नु र पिसाब रोकिराख्नुले पिसाब अड्किने समस्या भएका व्यक्तिलाई थप जटिलता निम्त्याउन सक्छ ।
डा। खनियाका अनुसार प्रोस्टेटको औषधि सेवन गरिरहेका बिरामीले चाडपर्वको बिदाअघि नै औषधिको व्यवस्था गर्नुपर्छ। औषधि सकिनुभन्दा कम्तीमा एक साताअघि नै अस्पताल पुगेर आवश्यक औषधि थप्न उनले सुझाव दिएका छन् ।
त्यस्तै, बढी मसलादार खानेकुरा र कफीले केही व्यक्तिमा पिसाब थैलीको पोलाइ वा असहजता बढाउन सक्ने भएकाले आफ्नो स्वास्थ्य अवस्थाअनुसार खानपानमा ध्यान दिनुपर्ने उनले बताए ।
दैनिक पर्याप्त पानी पिउन सुझाव
मिर्गौलालाई स्वस्थ राख्न पर्याप्त पानी पिउनु महत्त्वपूर्ण रहेको डा। खनिया बताउँछन्। उनका अनुसार सामान्य अवस्थामा वयस्क व्यक्तिले २४ घण्टामा करिब दुईदेखि साढे दुई लिटर पिसाब हुने गरी पानी पिउनुपर्छ। यसका लागि सामान्यतया दैनिक साढे दुईदेखि तीन लिटर पानी आवश्यक पर्न सक्छ।
यद्यपि, पानीको आवश्यकता व्यक्तिको शारीरिक अवस्था, मौसम, शारीरिक गतिविधि र स्वास्थ्य समस्याअनुसार फरक हुन्छ। गर्मीमा धेरै पसिना आउने वा शारीरिक श्रम गर्ने व्यक्तिलाई थप पानी आवश्यक पर्न सक्छ। मुटु वा मिर्गौलाको समस्याका कारण चिकित्सकले पानीको मात्रा सीमित गर्न भनेका व्यक्तिले भने सोही सल्लाह पालना गर्नुपर्छ।
कुन अवस्थामा तुरुन्त अस्पताल जानेरु
डा। खनियाले पिसाबमा रगत देखिएमा त्यसलाई सामान्य रूपमा लिन नहुने बताएका छन्। यस्तो अवस्थामा तत्काल चिकित्सकीय जाँच गराउनुपर्छ ।
त्यस्तै, मिर्गौलामा पत्थरी भएको व्यक्तिलाई उच्च ज्वरो आउने, कोखा अत्यधिक दुख्ने वा बान्ता हुने समस्या देखिएमा तुरुन्त अस्पताल जानुपर्ने उनको सुझाव छ। विशेषगरी मधुमेह भएका वा पत्थरीको समस्या रहेका व्यक्तिमा यस्ता लक्षण देखिएमा सङ्क्रमण गम्भीर हुन सक्ने भएकाले उपचारमा ढिलाइ गर्नु हुँदैन ।
चाडपर्वमा खानपान र औषधिमा सावधानी
चाडपर्व भन्दैमा नियमित औषधि सेवन र सन्तुलित जीवनशैलीमा लापरबाही गर्न नहुने डा। खनियाको सुझाव छ। खानामा नुन कम गर्ने, अत्यधिक मासु सेवन नगर्ने, पर्याप्त पानी पिउने र चिकित्सकले दिएको औषधि नियमित सेवन गर्ने बानीले मिर्गौला तथा पिसाबसम्बन्धी समस्या कम गर्न सहयोग पुग्न सक्छ ।
मोटोपना, मधुमेह, प्रोस्टेटको समस्या, पिसाबको नली साँघुरिने समस्या वा जन्मजात मिर्गौलासम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले खानपान र औषधिमा थप सावधानी अपनाउनुपर्ने उनले बताए ।
चाडपर्वको रमझममा स्वास्थ्यलाई बेवास्ता नगरी सन्तुलित खानपान, पर्याप्त पानी र नियमित औषधि सेवनमा ध्यान दिन सके मिर्गौला तथा युरोलोजीसम्बन्धी समस्याको जोखिम कम गर्न सकिने चिकित्सकको सुझाव छ ।
