नेपाली सेनाले आइतबार सैनिक मञ्च, टुँडिखेलमा भव्य सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरी आफ्नो २६३ औं स्थापना दिवस मनायो । सो समारोहमा राष्ट्रपति समेत रहेका नेपाली सेनाका परमाधिपति रामचन्द्र पौडेल उपस्थित थिए । कार्यक्रममा सैनिक कौशल प्रदर्शन र सांस्कृतिक प्रस्तुतिहरू गरिएको थियो । तर, यस वर्ष अमेरिकी सेनाको प्रस्तुति सामाजिक सञ्जालमा चर्चाको विषय बनेको छ ।
पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा (एमाले) अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले यसलाई लिएर टिप्पणी गर्दै भने, “अमेरिकी सेनाको परेड सार्वभौम राष्ट्रमाथि विदेशी सेनाको नांगो नाच हो । यसले नेपालको संस्कृतिप्रति ठाडो हस्तक्षेपको सुरुवात गरेको छ ।” उनले झापामा शिलापत्र अनलाइनसँगको कुराकानीमा यस विषयमा आफ्नो धारणा व्यक्त गरेका थिए । तर, नेपाली सेनाका अधिकृतहरूले भने यसको वास्तविकता फरक रहेको बताउँछन् ।
नेपाली सेनाका प्रवक्ता तथा सहायक रथी राजाराम बस्नेतका अनुसार, “सेना दिवसमा भारत, बेलायत र संयुक्त राज्य अमेरिकाको ब्यान्ड टोलीबाट सांगीतिक प्रस्तुति हुने परम्परा विगतका वर्षदेखि हुँदै आएको हो। यो ऐतिहासिक संस्कार आदनप्रदान र सैनिक कूटनीतिका लागि गरिने कार्यक्रम हो ।”
बस्नेतका अनुसार, नेपाली सेनाले पनि अन्य मुलुकका सेना दिवसको अवसरमा सांगीतिक प्रस्तुति दिने गरेको छ । स्वयं ओली प्रधानमन्त्री रहँदा पनि अमेरिका र बेलायतका सेनाले प्रस्तुति दिएका थिए ।
यस्तै, २८ फागुनमा जंगीअड्डामा भएको सांस्कृतिक कार्यक्रममा भारत र पाकिस्तानी सेनाका अधिकृतहरू समेत उपस्थित थिए। बस्नेतले थपे, “सैनिक–सैनिक स्तरको सहकार्य अन्तरगत यो विश्वव्यापी चलन हो र हाम्रो देशमा पनि यसले निरन्तरता पाउँदै आएको छ ।”
सैनिक कूटनीतिअन्तर्गत नेपाली सेनाले विभिन्न मुलुकसँग संयुक्त सैन्य अभ्यास गर्दै आएको छ । भारतसँग ‘सूर्यकिरण’, चीनसँग ‘सगरमाथा फ्रेन्डसिप’, अमेरिकासँग ‘ब्यालेन्स्ड नेल’, बेलायतसँग ‘क्याब्रियन पट्रोल’ नामक अभ्यास हुने गरेका छन् ।
नेपाली सेनाले विभिन्न मुलुकमा हुने सैन्य प्रतियोगितामा पनि भाग लिन्छ। बेलायतको क्याब्रियन पट्रोलमा सेनाले पटकपटक स्वर्ण पदक जितेको छ । पाकिस्तानमा १७ देशका ३८ टोली सहभागी प्रतियोगितामा नेपाली सेनाले प्रथम स्थान हासिल गरेको छ ।
दक्षिण छिमेकी भारतसँग पनि एकअर्काका सेना प्रमुखलाई मानार्थ महारथी सम्मान दिने परम्परा छ । भारतसँग केही वर्षयता ‘चिफ्स कन्क्लेभ’ कार्यक्रम आयोजना हुने गरेको छ, जसमा बहालवालासँगै पूर्वप्रधानसेनापतिहरू समेत सहभागी हुन्छन् ।
