धनुषाको मिथिला बिहारी नगरपालिका–८ कचुरीस्थित मिथिला विहारी मन्दिरबाट आजदेखि धार्मिक तथा ऐतिहासिक १५ दिने मिथिला महाकुम्भ परिक्रमा विधिवत रूपमा सुरु भएको छ । झाँकी र कीर्तनसहित मुख्य डोला निकालिएको यस परिक्रमा कार्यक्रममा हजारौं साधुसन्त र श्रद्धालुहरूको सहभागिता रहेको छ ।
यस परिक्रमा कार्यक्रमले कूल १ सय ३३ किलोमिटर दूरी तय गर्नेछ र नेपाल–भारतका विभिन्न पवित्र स्थलहरू पार गर्नेछ । अठारौं शताब्दीदेखि निरन्तर चल्दै आएको यो परम्परा मिथिला महात्म्य ग्रन्थमा आधारित छ । यात्राको १५औं दिन जनकपुरधाममा अन्तर्गृह परिक्रमा (पञ्चकोशी) सम्पन्न भएपछि समापन हुने र भोलिपल्ट मिथिलाञ्चलमा होली पर्व मनाउने प्रचलन छ ।
विशेषज्ञका अनुसार मिथिला महाकुम्भ परिक्रमा धार्मिक मात्र नभई सांस्कृतिक महत्त्व पनि बोकेको छ । यसले स्थानीय सामाजिक–सांस्कृतिक एकतालाई प्रवर्द्धन गर्न मद्दत पुर्याउँछ भने श्रद्धालुहरूको धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक पहिचानलाई पनि जीवित राख्छ । परम्परागत झाँकी, कीर्तन र विविध अनुष्ठानहरूले यस परिक्रमा कार्यक्रमलाई केवल धार्मिक उत्सव नभई मिथिला क्षेत्रको सांस्कृतिक गौरवको प्रतीक बनाएको छ ।
स्थानीय प्रशासनले यस वर्षको महाकुम्भलाई व्यवस्थित रूपमा सम्पन्न गर्न सुरक्षा, यातायात र स्वास्थ्य व्यवस्था दुरुस्त बनाएको छ । हजारौं श्रद्धालु सहभागी हुने भएकाले व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण भए तापनि यसलाई सफल बनाउने प्रयत्न भइरहेको छ ।
धार्मिक विश्लेषकहरूले पनि जनाएका छन् कि यस्तो परिक्रमा धार्मिक अनुष्ठान मात्र नभई सामाजिक–सांस्कृतिक शिक्षा दिने माध्यम हो । युवा पुस्ताले आफ्नो सांस्कृतिक र धार्मिक जरा बुझ्न, श्रद्धालुहरूले धर्म–संस्कार अभ्यास गर्न र स्थानीय व्यवसायीहरू आर्थिक रूपमा सुदृढ हुने अवसर पाउँछन् ।
मिथिला महाकुम्भ परिक्रमा १५ दिनसम्म चल्ने भएकाले यसले क्षेत्रको धार्मिक पर्यटनमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ ।