लोकआस्था, श्रद्धा, भक्ति र सामाजिक सद्भावको महापर्व छठ मधेस प्रदेशको राजधानी जनकपुरधामसहित प्रदेशका आठवटै जिल्लामा धूमधामका साथ मनाइँदैछ । छठ पर्वको मुख्य दिन आज आइतबार साँझ व्रतालुहरूले विभिन्न नदी, पोखरी, तलाउ तथा जलाशयका घाटमा पुगेर अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गर्दैछन् ।
चार दिनसम्म विभिन्न विधि र परम्पराअनुसार मनाइने छठ पर्वअन्तर्गत शुक्रबार नहाय–खाय र शनिबार खरना विधि सम्पन्न भएको थियो । खरना विधि सम्पन्न गरेपछि व्रतालुहरू करिब ३६ घण्टासम्म निर्जल उपवासमा बसेका छन् ।
आज साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएपछि रातभर छठी माताको पूजा आराधना, भजनकीर्तन तथा जाग्राम बसेर भोलि सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गरेपछि छठ पर्वको विधिवत् समापन हुनेछ ।
पर्सामा छठ घाटमा विशेष तयारी
पर्साको वीरगञ्ज महानगरपालिकासहित जिल्लाका विभिन्न स्थानमा छठ पर्वको रौनक छाएको छ । वीरगञ्जको घडिअर्वा पोखरी, रानीघाट, नगवा, मुर्ली, श्रीपुरलगायतका घाटमा सरसफाइ, सजावट र प्रकाशको व्यवस्था गरिएको छ ।
छठ पूजा व्यवस्थापन समिति, स्थानीय युवा क्लब तथा स्थानीयवासीहरू घाट व्यवस्थापनमा जुटेका छन् । श्रद्धालुहरूको सुविधाका लागि विभिन्न स्थानमा टेन्ट, बत्ती र पूजाका सामग्री राख्ने व्यवस्था मिलाइएको छ । छठ घाटमा शान्ति सुरक्षा कायम गर्न सुरक्षाकर्मीसमेत परिचालन गरिएको छ ।
धनुषामा छठ घाटमा श्रद्धालुको तयारी
धनुषाका जनकपुरधाम, धनुषाधाम, क्षिरेश्वरनाथ, मिथिला, सबैला, नगराइन, विदेह तथा अन्य स्थानीय तहमा छठ पर्वको रौनक छाएको छ ।
जिल्लाका नदी, पोखरी तथा जलाशयका किनारमा घाट निर्माण र सजावट गरिएको छ । विशेषगरी जनकपुरधामका धार्मिक पोखरीहरूमा श्रद्धालुको ठूलो उपस्थिति रहने अपेक्षा गरिएको छ । पूजा व्यवस्थापन समितिहरूले भीड नियन्त्रण, सरसफाइ र सुरक्षाका लागि आवश्यक तयारी गरेका छन् ।
बारामा पनि छठको उल्लास
बाराका कलैया, सिमरा, जितपुर, निजगढ, कोल्हवी, महागढीमाईलगायतका क्षेत्रमा छठ पर्वको तयारी पूरा भएको छ । स्थानीय नदी, पोखरी, तलाउ तथा जलाशयका किनारमा घाट निर्माण र सरसफाइ गरिएको छ ।
व्रतालु तथा श्रद्धालुहरू पूजाका सामग्री तयार पार्दै घाटमा जाने तयारीमा जुटेका छन् । स्थानीयवासीले सामूहिक रूपमा घाट सजावट र व्यवस्थापन गरेका छन् ।
रौतहटका नदी तथा पोखरीमा छठको चहलपहल
रौतहटका गौर, गरुडा, चन्द्रपुर, कटहरिया, मौलापुरलगायतका स्थानमा छठ पर्वको विशेष चहलपहल देखिएको छ । बागमती नदी, स्थानीय पोखरी तथा जलाशयका किनारमा छठ घाट तयार पारिएको छ ।
व्रतालुहरूले केरा, नरिवल, उखु, अदुवा, सुथुनी, मुला, ठेकुवा, भुसुवालगायतका प्रसाद तयार पारेका छन् । स्थानीय स्तरमा घाटको सरसफाइ, सजावट र बत्तीको व्यवस्थापन गरिएको छ ।
सर्लाहीमा छठ घाट तयार
सर्लाहीका मलंगवा, लालबन्दी, हरिपुर, हरिवन, ईश्वरपुर, बरहथवा तथा अन्य स्थानीय तहमा छठ पर्वको उल्लास छाएको छ ।
जिल्लाका विभिन्न खोला, पोखरी, नहर तथा जलाशयका किनारमा छठ घाट निर्माण गरिएको छ । लालबन्दी नगरपालिका–७ स्थित डुमडुमे मन्दिर परिसरको पोखरीमा सरसफाइ गरी टेन्ट र अन्य आवश्यक व्यवस्था मिलाइएको छ ।
त्यस्तै, हरिपुर नगरपालिका–७ चिताइनस्थित लक्ष्मीनाथ महादेव मन्दिर परिसरमा पनि छठ पूजाको तयारी पूरा भएको छ । व्रतालुहरू परिवारका सदस्यसँगै पूजाका सामग्री बोकेर घाट पुग्ने तयारीमा छन् ।
महोत्तरीमा केराको व्यापार बढ्यो
महोत्तरीका जलेश्वर, मटिहानी, बर्दिबास, गौशाला, सम्सी, रामगोपालपुरलगायतका क्षेत्रमा छठ पर्वको रौनक बढेको छ । जिल्लाका विभिन्न नदी, पोखरी तथा जलाशयमा घाट सजाइएको छ ।
छठ पर्वमा केरालाई प्रमुख प्रसादका रूपमा चढाउने धार्मिक परम्पराका कारण जिल्लामा केराको व्यापारसमेत बढेको छ ।
सम्सी गाउँपालिका–५ गैढाभेटपुरमा व्यावसायिक फलफूल खेती गर्दै आएको वैष्णोदेवी फार्मका सञ्चालक रामध्यान मण्डलले करिब १० बिघा जग्गामा केरा खेती गरेकोमा छठका लागि तीन बिघाको केरा बिक्री गरिसकेको बताएका छन् ।
त्यस्तै, औरही बजारमा यस वर्ष छठ पर्वलाई लक्षित गरी करिब ७२ ट्रक केरा भित्रिएको व्यवसायी नीरज साहले जानकारी दिएका छन् । स्थानीय व्यवसायीका अनुसार यस वर्ष केराको मूल्यमा समेत वृद्धि भएको छ ।
सिरहामा गाउँदेखि सहरसम्म छठको उत्साह
सिरहाका सिरहा नगरपालिका, लहान, गोलबजार, मिर्चैया, धनगढीमाई, सुखीपुरलगायतका क्षेत्रमा छठ पर्वको उल्लास देखिएको छ ।
स्थानीय नदी, पोखरी, तलाउ तथा जलाशयका किनारमा घाट सजाइएको छ । व्रतालुहरूले पूजाका लागि केरा, उखु, नरिवल, स्याउ, सुन्तला, अदुवा, मुला, सुथुनी तथा परम्परागत प्रसाद तयार पारेका छन् । स्थानीय युवा तथा छठ पूजा समितिहरूले घाट व्यवस्थापनमा सक्रियता देखाएका छन् ।
सप्तरीमा छठको धार्मिक रौनक
सप्तरीका राजविराज, कञ्चनरूप, हनुमाननगर कंकालिनी, शम्भुनाथ, बोदेबर्साइन, खडक तथा अन्य स्थानीय तहमा छठ पर्व श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदैछ ।
राजविराज नगरपालिकासहित जिल्लाका विभिन्न गाउँ तथा बस्तीमा छठ घाटको सरसफाइ, सजावट र प्रकाशको व्यवस्था गरिएको छ । स्थानीयवासीहरू सामूहिक रूपमा नदी तथा पोखरीका किनार व्यवस्थित गर्न र घाट सजाउन जुटेका छन् ।
राजविराजका विभिन्न जलाशयमा रङ्गीन बत्ती तथा आकर्षक सजावट गरिएको छ । व्रतालुहरू परिवारको सुख, शान्ति, समृद्धि र सन्तानको दीर्घायुको कामना गर्दै सूर्यदेव तथा छठी माताको आराधनामा जुटेका छन् ।
प्रकृति, आस्था र सामाजिक सद्भावको पर्व
छठ पर्वमा बाँसबाट निर्मित सुप, सुपुली तथा ढाकीमा केरा, नरिवल, उखु, स्याउ, सुन्तला, अदुवा, बेसार, मुला, सुथुनी, ठेकुवा, भुसुवा र कसारलगायतका प्रसाद सजाएर घाटमा लैजाने परम्परा छ ।
आज साँझ व्रतालुहरूले जलाशयमा उभिएर अस्ताउँदो सूर्यलाई दूध र जलसहित अर्घ्य अर्पण गर्नेछन् । भोलि बिहान पुनः घाटमा पुगेर उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएपछि व्रत समापन गर्नेछन् ।
सूर्यदेव र छठी माताको उपासना गरिने यस पर्वले प्रकृति, जल, वातावरण तथा मानव जीवनबीचको सम्बन्धलाई समेत उजागर गर्छ । जातजाति, धर्म, वर्ग र समुदायबीच आपसी सद्भाव, एकता र सहकार्यको सन्देश दिने छठ पर्व पछिल्लो समय मधेसमा मात्र सीमित नरही काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका विभिन्न पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा समेत लोकप्रिय बन्दै गएको छ ।
मधेस प्रदेशका आठवटै जिल्लामा छठ पर्वका अवसरमा देखिएको उत्साहले धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक पहिचान र सामाजिक एकताको सुन्दर झलक प्रस्तुत गरेको छ ।