एआई र रोबोटिक्सले मानव जीवनमा ठूलो सुधार ल्याउने सम्भावना बोकेका छन्। तर यी प्रविधिले अहिलेसम्म नदेखिएको स्तरका गम्भीर जोखिम पनि ल्याउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ ।
यदि सही नियन्त्रण र निगरानी भएन भने यिनले मानव समाजमा जटिल चुनौतीहरू खडा गर्न सक्ने बताइएको छ ।
यसै सन्दर्भमा विभिन्न विश्लेषकहरूले एआई र रोबोटिक्सका सम्भावित असरहरूलाई बुँदागत रूपमा यसरी उल्लेख गरेका छन् । अनुत्तरदायी वैश्विक सम्भ्रान्तहरूको उदय
एलन मस्क, जेफ बेजोस, मार्क जुकरबर्गलगायतका विश्वका ठूला प्रविधि उद्यमीहरूले एआई र रोबोटिक्समा खर्बौँ डलर लगानी गरिरहेका छन् ।
उनीहरू केवल प्रविधि विकासका लागि मात्र नभई थप सम्पत्ति र शक्ति विस्तारका लागि पनि सक्रिय रहेको आलोचना गरिएको छ ।
यसले केही मुठीभर व्यक्तिको हातमा अत्यधिक शक्ति केन्द्रित हुन सक्ने र लोकतन्त्रमा असर पर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ ।
ठूलो सङ्ख्यामा रोजगारी गुम्ने सम्भावना
एआई र स्वचालन प्रविधि तीव्र रूपमा विस्तार हुँदा लाखौँ रोजगारी जोखिममा पर्ने अर्थशास्त्रीहरूले चेतावनी दिएका छन् ।
मानव श्रमको सट्टा मेसिन प्रयोग बढ्दा आम श्रमिकको आयस्रोतमा गम्भीर असर पर्न सक्ने उल्लेख गरिएको छ ।
रोजगारी गुमेपछि आम मानिसको जीवनयापन, स्वास्थ्य र आधारभूत आवश्यकतामा चुनौती आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
सामाजिक एक्लोपन र मानसिक समस्या
युवाहरू एआई ‘साथी’सँग बढी समय बिताउन थालेपछि मानव–मानव सम्बन्ध कमजोर हुन सक्ने देखिएको छ।
यसले सामाजिक दूरी बढाउने र मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
गोपनीयतामाथि गम्भीर खतरा
एआई प्रणालीहरूले व्यक्तिगत फोन, इमेल, सन्देश, इन्टरनेट प्रयोग र वित्तीय गतिविधिसम्म ट्र्याक गर्न सक्ने क्षमता राख्छन्।
यसले गोपनीयता समाप्त हुने अवस्था निम्त्याउन सक्ने र अधिनायकवादी नियन्त्रणको जोखिम बढाउने भनिएको छ।
युद्धको सम्भावित खतरा
सेनामा रोबोट र एआई प्रयोग बढ्दै जाँदा युद्ध अझ घातक बन्न सक्ने चिन्ता छ।
भविष्यमा रोबोट सेना विकासको दौड सुरु हुन सक्ने र यसले विश्व सुरक्षा असन्तुलन ल्याउन सक्ने उल्लेख गरिएको छ।
पर्यावरणीय असर
एआई डेटा सेन्टरहरूले ठूलो मात्रामा बिजुली र पानी प्रयोग गर्छन्।
यसले ऊर्जा प्रणालीमा दबाब, कार्बन उत्सर्जन वृद्धि र उपभोक्तामा लागत बढ्न सक्ने सम्भावना देखिएको छ।
मानव नियन्त्रण कमजोर हुने जोखिम
केही प्रविधि कम्पनीका सीईओहरूले एआईले भविष्यमा मानव बुद्धिमत्तालाई उछिन्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
यदि सही नियमन नभएमा मानवले आफैं सिर्जना गरेको प्रविधिमाथि नियन्त्रण गुमाउन सक्ने डर व्यक्त गरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार एआई र रोबोटिक्सको विकास रोकिन नसके पनि यसको जिम्मेवार प्रयोग र कडा नियमन अत्यावश्यक छ।
भविष्य सुरक्षित बनाउन अहिलेबाटै गम्भीर नीति, छलफल र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य आवश्यक रहेको उनीहरूको निष्कर्ष छ।
