लामो समयदेखि डम्पिङ साइटका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकास्थित देवानपोखरीबाट निकालिएको फोहोर पोखरीआसपासमै जलाउन थालिएपछि स्थानीयवासीलाई सास्ती भएको छ ।
पोखरीको सौन्दर्यकरण तथा सरसफाइका नाममा निकालिएको फोहोर घनाबस्तीको बिचमा जलाउँदा निस्कने धुवाँले स्थानीयले सास्ती भोग्नु परेको हो ।
जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–३ स्थित जानकीटोलमा रहेको देवानपोखरीवरपर बस्ती बाक्लो छ । पोखरीबाट निकालिएको फोहोर बस्तीनजिकै जलाउँदा धुवाँ फैलिने र त्यसले श्वासप्रश्वासमा समेत समस्या हुने गरेको स्थानीय बताउँछन् । पोखरी सफा गर्ने नाममा फोहोर हटाइए पनि त्यसको उचित व्यवस्थापन नहुँदा स्थानीयले थप समस्या झेल्नु परेको उहाँहरूको भनाइ छ ।
विगतका वर्षमा पनि पोखरीको सरसफाइ गर्दै आएको दाबी गरिए पनि अहिले पुनः ठुलो परिमाणमा फोहोर निस्किएपछि सरसफाइको प्रभावकारितामाथि पनि प्रश्नसमेत उठेको छ । पोखरीबाट निकालिएको फोहोरको उचित व्यवस्थापन गर्नुको सट्टा त्यही क्षेत्रमा जलाउँदा सरसफाइको उद्देश्य नै प्रभावित भएको स्थानीय भगवान झाले बताउनुभयो । उहाँले यसअघि पनि पोखरी नभएर डम्पिङ साइटका रूपमा उक्त पोखरी प्रयोग हुँदै आएको जिकिर गर्दै दुई कार्यकाल एकै व्यक्ति वडाध्यक्ष हुँदा पनि पोखरीको समस्या समाधान नहुनुले गम्भीर प्रश्न खडा गरेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “जनकपुरधामको प्रमुख समस्या फोहोर र पोखरी अतिव्रmमण हो तर यहाँ सफाइका नाममा स्थानीयले सास्ती भोग्नु परेको छ । फोहोरलाई बस्तीभन्दा टाढा लगेर विसर्जन गर्नु पर्छ ।”
यस्तै पोखरीको डिलभन्दा २० फिटको दुरीमा घर रहेका ज्येष्ठ नागरिक सुदर्शनलाल कर्णले पनि फोहोर जलेको धुवाँले श्वासप्रश्वासमा समस्या भएको बताउनुभयो । २०७२ सालमा जनकपुर क्षेत्र विकास परिषद्ले अतिव्रmमित पोखरी खाली गराउने व्रmममा पोखरीआसपासका संरचना हटाएको थियो तर १२ वर्ष बित्दा पनि पोखरी संरक्षण तथा व्यवस्थित हुनुको साटो उक्त पोखरी फोहोर फाल्ने ठाउँमा परिणत भएको छ ।
यता सम्बन्धित वडाका अध्यक्ष दीपेन्द्र साहसँग सोही विषयमा जानकारी लिन खोज्दा सम्पर्क हुन सकेन भने यसअघि वडाले बर्सेनि पोखरी सरसफाइ गर्दै आएको दाबीसमेत गर्दै आएको छ । सरसफाइ गरिएको भनिए पनि सो पोखरीबाट अहिले पनि फोहोरको थुप्रो निस्कनुले विगतका सरसफाइ अभियान र खर्चको प्रभावकारिताबारे प्रश्न खडा भएको छ । पोखरीको संरक्षण र सौन्दर्यकरणका लागि गरिने कामले स्थानीयलाई राहत दिनुपर्नेमा फोहोर जलाउँदा उनीहरू थप समस्यामा परेको गुनासो छ ।
उपमहानगरपालिकाले सोही पोखरी सौन्दर्यकरणका लागि २०८४ साल जेठ ३१ सम्म सम्पन्न गर्ने गरी भ्याटबाहेक एक करोड ६९ लाख ३९ हजार १२० रुपियाँको आयोजना सुरु गरिएको छ । गत जेठमा सम्झौता भएको उक्त पोखरीको आयोजनाले पाँच महिना बितिसक्दा पनि फोहोर निकाल्ने कार्य पनि पूर्ण रूपले सम्पन्न भएको देखिँदैन । फोहोरको आगोबाट निस्केको धुवाँले श्वासप्रश्वासमा समस्या भएपछि स्थानीयको गुनासोमा अहिले भने उक्त आगो निभाइएको छ ।
स्थानीयवासीले पोखरीबाट निकालिएको फोहोर सुरक्षित रूपमा व्यवस्थापन गर्न, बस्तीको बिचमा फोहोर जलाउने कार्य रोक्न र पोखरीको दीर्घकालीन संरक्षणका लागि प्रभावकारी कदम चाल्न सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन् । देवानपोखरीको सौन्दर्यकरण केवल फोहोर हटाउने काममा सीमित नभई फोहोरको उचित व्यवस्थापन, वातावरणीय स्वच्छता र सार्वजनिक सम्पदाको संरक्षणसँग जोडिनुपर्ने हो ।
यसैबिच सर्लाही समाचारदाताका अनुसार सौन्दर्यकरणको काम सात वर्षदेखि अलपत्र परेपछि सर्लाहीको मुसैलीका युवाले गाउँको पोखरीमा जम्मा भएको फोहोर पूर्वाधार विकास कार्यालय मलङ्गवापरिसरमा ल्याएर फालेका थिए ।
मलङ्गवा नगरपालिका–७, मुसैलीमा रहेको बड्कीपोखरी सौन्दर्यकरणको काम अगाडि बढाउन माग गर्दै युवाले यसअघि असोज २६ गते पूर्वपश्चिम हुलाकी राजमार्गमा चक्काजाम गरेका थिए । यत्तिका दिनसम्म अलपत्र काम अगाडि बढाउन बेवास्ता गरिएको भन्दै आक्रोशित युवाले शनिबार बिहान पोखरीबाट एक ट्याक्टर जलकुम्भी ल्याएर पूर्वाधार विकास कार्यालय मलङ्गवाको गेटमा फालेका थिए ।
कार्यालय भने दसैँ बिदाका कारण बन्द थियो । मधेश प्रदेश सरकारले मुसैलीस्थित बड्कीपोखरी सौन्दर्यकरणका लागि मुख्यमन्त्री स्वच्छता अभियान अन्तर्गत सात वर्षअघि सात करोड १८ लाख रुपियाँ बजेट विनियोजन गरेको थियो । मधेश प्रदेशका तत्कालीन मुख्यमन्त्री लालबाबु राउत, सङ्घीय सरकारका तत्कालीन मन्त्री महेन्द्रराय यादव, तत्कालीन मधेश प्रदेश सभा सदस्य अशोक यादवलगायतले पोखरी सौन्दर्यकरण कार्यको भव्य रूपमा सुरुवात गर्नुभएको थियो ।
