बारा । बाराको निजगढमा प्रस्तावित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माण योजना लामो समयदेखि चर्चा र विवादको केन्द्रमा रहँदै आएको छ । देशको प्रमुख हवाई नाका त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको विकल्प वा पूरकका रूपमा ठूलो हब विमानस्थल निर्माण गर्ने लक्ष्यसहित अघि सारिएको यो महत्वाकांक्षी परियोजना अझै कार्यान्वयन चरणमा प्रवेश गर्न सकेको छैन ।
निजगढ क्षेत्रमा निर्माण गर्ने योजना रहेको उक्त विमानस्थलले नेपालको हवाई यातायात क्षमतामा उल्लेख्य विस्तार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा बढ्दै गएको चाप कम गर्दै नेपाललाई क्षेत्रीय हवाई हबका रूपमा विकास गर्ने सरकारको दाबी रहँदै आएको छ ।
तर, परियोजना हालसम्म अध्ययन, नीतिगत बहस र निर्णय प्रक्रियामै सीमित छ । विभिन्न समयमा सरकारका तहबाट योजना अघि बढाउने र रोक्ने निर्णयहरू भए पनि ठोस निर्माण कार्य सुरु हुन सकेको छैन । राजनीतिक अस्थिरता, प्राथमिकताको परिवर्तन तथा नीतिगत अन्योलले परियोजनाको गति सुस्त बनाएको विश्लेषण गरिएको छ ।
यसैबीच, वातावरणीय पक्षलाई लिएर विवाद झन् चर्किएको छ। प्रस्तावित क्षेत्रमा ठूलो वन क्षेत्र पर्ने भएकाले लाखौँ रुख कटान गर्नुपर्ने आँकलन गरिएको छ । वातावरणविद् तथा अधिकारकर्मीहरूले यसले जैविक विविधता नष्ट हुने, वन्यजन्तुको बासस्थान प्रभावित हुने र पारिस्थितिक सन्तुलनमा गम्भीर असर पर्ने भन्दै निरन्तर विरोध जनाउँदै आएका छन् ।
यद्यपि, परियोजनाका समर्थकहरू भने विमानस्थल निर्माण भएमा पर्यटन, व्यापार तथा विदेशी लगानीमा उल्लेख्य वृद्धि हुने दाबी गर्छन् । दीर्घकालीन रूपमा नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय उडानको प्रमुख केन्द्रका रूपमा विकास गर्न सकिने उनीहरूको तर्क छ ।
निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल नेपालका लागि महत्वपूर्ण पूर्वाधार परियोजनामध्ये एक मानिए पनि वातावरणीय, सामाजिक तथा नीतिगत विवादका कारण यसको भविष्य अझै अन्योलमै देखिन्छ । पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तनसँगै नयाँ सरकारले तराई–मधेस क्षेत्रमा यस परियोजनालाई अगाडि बढाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
-1776060261.webp)
