जनकपुरधाम । मधेश प्रदेशको राजधानी जनकपुरधाममा सवारी साधन व्यवस्थापनलाई प्रविधिमैत्री बनाउने उद्देश्यले करिब तीन वर्षअघि जडान गरिएको ट्राफिक लाइट अहिले बिग्रेर थन्किएको छ ।
झण्डै ९८ लाख रुपैयाँ खर्च गरेर जडान गरिएको ट्राफिक लाइट प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन हुन नसक्दा अहिले ‘देखावटी सामग्री’ बनेको भन्दै व्यापक आलोचना भइरहेको छ । प्रदेश सरकारको गृह, सञ्चार तथा कानुन मन्त्रालयले आर्थिक वर्ष २०७९/०८० मा विनियोजन गरेको बजेटबाट मधेश प्रदेश प्रहरी कार्यालयले ट्राफिक प्रहरीसँगको समन्वयमा जनकपुरधामका मुरली चोक, भैरव चोक, जनक चोक, शिव चोक, भानु चोक र रेल्वे स्थानक क्षेत्रमा ट्राफिक लाइट जडान गरेको थियो ।
२०७९ सालमै जडान गरिएका ती लाइट करिब एक वर्षसम्म सञ्चालनमा आउन सकेनन् । त्यसपछि २०८० सालको भदौ महिनादेखि परीक्षणका रूपमा सञ्चालनमा ल्याइए पनि मुरली चोक र भानु चोकका लाइट मात्र मुश्किलले एक महिना चले । भैरव चोक, शिव चोक, राम चोक र रेल्वे स्थानक आसपासका लाइट भने पूर्ण रूपमा सञ्चालनमै आउन सकेनन् । स्थानीयका अनुसार ती लाइट बिहान ९ बजेदेखि साढे ११ बजेसम्म तथा बेलुका साढे ४ बजेदेखि ७ बजेसम्म मात्रै सञ्चालन गरिएको थियो । भैरव चोकमा पर्याप्त बाटो काट्ने संरचना नै नभएको स्थानमा समेत ट्राफिक लाइट जडान गरिएकाले योजना निर्माणमै कमजोरी भएको भन्दै आलोचना भएको छ ।
तत्कालीन ट्राफिक प्रहरी कार्यालय धनुषाका प्रमुख शेखर साहले ट्राफिक लाइट जडान गरिएका स्थानमा जेब्रा क्रस, रोक रेखा तथा अन्य आवश्यक संरचना निर्माण गर्न थप २० लाख रुपैयाँ लाग्ने र जनशक्तिको अभावका कारण सबै स्थानमा सञ्चालन गर्न नसकिएको बताएका थिए । एक महिना पनि प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन हुन नसकेका ट्राफिक लाइटमा ठूलो रकम खर्च भएपछि अहिले अनियमितता र भ्रष्टाचारको आशंका चर्किएको छ । सामाजिक सञ्जालदेखि जनस्तरसम्म जडान प्रक्रिया, खरिद प्रक्रिया र प्राविधिक पक्षको छानबिन गर्न माग उठिरहेको छ ।
यद्यपि अहिलेसम्म सम्बन्धित मन्त्रालय वा अन्य कुनै निकायले औपचारिक छानबिन प्रक्रिया अघि बढाएको छैन । स्थानीयवासीहरूले जनताको करबाट खर्च गरिएको रकमको दुरुपयोग भएको भन्दै दोषीमाथि कारबाहीको माग गरेका छन् । ट्राफिक प्रहरी कार्यालय धनुषाका प्रमुखले बिग्रिएका ट्राफिक लाइट मर्मत गरी पुनः सञ्चालनमा ल्याइने बताएका छन् ।
यता मधेश प्रदेशका गृह, सञ्चार तथा कानुन मन्त्री फकिरा महतोले आफू र मन्त्रालयका कर्मचारी नयाँ भएकाले पुराना योजनाबारे विस्तृत जानकारी लिइने बताएका छन् । उनले ९८ लाख रुपैयाँ खर्चेर जडान गरिएको ट्राफिक लाइट लामो समयसम्म अलपत्र पर्नु गलत भएको भन्दै अनियमितता भएको पाइए संलग्न मन्त्री, कर्मचारी वा प्रहरी जोसुकै भए पनि कानुनी दायरामा ल्याइने बताएका छन् ।
उनले बिग्रिएका लाइट मर्मत गरी पुनः सञ्चालनमा ल्याउने र आगामी आर्थिक वर्षमा ढल्केवरदेखि जनकपुरधाम सडक खण्डसम्म थप ट्राफिक लाइट जडान गर्ने योजना रहेको जानकारी दिए । यसैबीच जनकपुरधाममा फुटपाथ तथा सार्वजनिक जग्गा खाली गराउने अभियान पनि प्रभावकारी हुन सकेको छैन । गंगासागर, धनुषसागर तथा अरगजा पोखरी आसपासका फुटपाथ हटाइए पनि अहिले ती स्थान गाडी राख्ने थलोमा परिणत भएका छन् । स्थानीयका अनुसार खाली गराइएका सार्वजनिक स्थलमा भारतीय तथा नेपाली नम्बर प्लेटका गाडी अनियन्त्रित रूपमा राखिन थालेका छन् । कतिपय स्थान नियमित सरसफाइ नहुँदा फोहोर थुपार्ने स्थल बनेका छन् । फुटपाथ व्यवसायीहरू भने आफूहरूलाई हटाइए पनि वैकल्पिक व्यवस्था नगरिएको भन्दै आक्रोशित छन् ।
जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका र प्रदेश सरकारबीच समन्वय अभाव हुँदा सार्वजनिक स्थल व्यवस्थापन, सरसफाइ र यातायात व्यवस्थापन प्रभावकारी हुन नसकेको भन्दै नागरिकस्तरबाट आलोचना बढ्दै गएको छ ।
