घरका ठूलाबडाले खानेकुराबारे सल्लाह दिने परम्परा रहँदै आएको छ, “योसँग यो नखानू, त्योपछि त्यो नखानू” भन्ने भनाइ प्रायः सुनिन्छ ।
आयुर्वेदमा पनि खानपान सन्तुलित हुनुपर्नेमा जोड दिइन्छ । यसैबीच भारतको मुम्बईमा चिकेन बिरयानी खाएपछि तरबूज खाँदा एकै परिवारका चारजनाको मृत्यु भएको दाबी सार्वजनिक भएपछि चर्चा चुलिएको छ । रिपोर्टअनुसार २५ अप्रिल २०२६ मा परिवारले बिरयानी खाएको केही समयपछि तरबूज खाएका थिए । त्यसपछि उनीहरूको स्वास्थ्य अचानक बिग्रिएको र उपचारका क्रममा मृत्यु भएको बताइएको छ । प्रारम्भिक आशंका फूड प्वाइजनिङतर्फ भए पनि विशेषज्ञहरूले खानेकुराको संयोजन नै कारण हो भन्ने दाबीलाई अस्वीकार गरेका छन् ।
भारतको नोएडास्थित कैलाश अस्पतालका मुख्य चिकित्सा अधिकारी डा. उमाशङ्कर शर्माका अनुसार बिरयानी र तरबूज “खतरनाक फूड कम्बिनेशन” होइनन् । सामान्य अवस्थामा बिग्रिएको खाना वा दूषित तरबूज खाँदा फूड प्वाइजनिङ हुन सक्छ, तर दुई खानेकुरा सँगै खाँदा अनिवार्य रूपमा समस्या हुन्छ भन्ने होइन ।
त्यस्तै, ग्यास्ट्रोएन्टेरोलोजी विशेषज्ञ डा. कपिल शर्माका अनुसार बिरयानी र तरबूजको पाचन प्रक्रिया फरक भए पनि यसले मृत्यु गराउने रासायनिक प्रतिक्रिया उत्पन्न गर्दैन । धेरै खाँदा ग्यास, पेट दुखाइ वा अपच हुन सक्छ, तर ज्यान जाने अवस्था सामान्यतया अन्य कारणले हुने बताइएको छ ।
नेफ्रोलोजिस्ट डा. भानु मिश्रका अनुसार बिरयानी भारी खाना हो र पच्न ४–५ घण्टा लाग्छ भने तरबूज हल्का र छिटो पच्ने फल हो । त्यसैले तुरुन्तै सँगै खाँदा पाचनमा असहजता हुन सक्छ, तर यसले मृत्यु गराउँदैन ।
वरिष्ठ कन्सल्टेन्ट डा. श्रेय श्रीवास्तवका अनुसार फरक प्रकृतिका खानेकुरा एकैचोटि खाँदा पाचन प्रणाली असन्तुलित भई बान्ता वा पखाला जस्ता समस्या देखिन सक्छन्, तर यो सामान्य रूपमा नियन्त्रणयोग्य अवस्था हो ।
विशेषज्ञहरूले सुझाव दिएका छन् कि भारी खाना खाएपछि कम्तीमा ४–५ घण्टाको अन्तर राखेर फलफूल खानु उपयुक्त हुन्छ । साथै, तरबूज सधैं ताजा र सफा अवस्थामा मात्र सेवन गर्नुपर्ने र लामो समय बाहिर राखिएको फल नखानु उचित हुने उनीहरूको भनाइ छ ।
