सर्लाहीको उत्तरी चुरे क्षेत्रमा लगाइएको हिउँदे मकैबालीमा फौजी किराको प्रकोप बढेपछि किसान चिन्तित बनेका छन्। किराले मकैको पात र गुबो खाएर बोट नै ठुटो बनाइदिन थालेपछि उत्पादन घट्ने र खेतीको लागत बढ्ने चिन्ता किसानमा बढेको हो ।
चुरे क्षेत्रका घारिबथान, परवानीपुर, पत्थरकोट, नारायणखोला र अत्रौलीलगायत स्थानका पाखोबारीमा लगाइएको हिउँदे साँठिया मकैमा फौजी किराको प्रकोप देखिएको छ ।
सिँचाइको सुविधा नभएको चुरे क्षेत्रमा किसानले असार–साउनमा परेको आकाशे पानीबाट बारीमा चिस्यान कायम भएपछि हिउँदे मकै लगाउने गर्छन्। तर, पछिल्ला केही वर्षदेखि बर्खे र हिउँदे दुवै यामको मकैबालीमा फौजी किराको प्रकोप बढ्दै जाँदा किसानले क्षति बेहोर्नुपरेको बताएका छन् ।
ईश्वरपुर नगरपालिका–१२, गुइडुङका किसान वीरबहादुर थिङले आफ्नो पाखोबारीमा लगाएको मकैमा फौजी किराले ठूलो क्षति पुर्याएको बताए। उनका अनुसार पाँच–सात वर्षदेखि किराको प्रकोप बढिरहेको छ। पटक–पटक कीटनाशक औषधि छर्किए पनि नियन्त्रण गर्न कठिन भइरहेको छ ।
फौजी किराले मकैको पात र गुबो खाँदा बोटको वृद्धि प्रभावित हुने र उत्पादन घट्ने गरेको किसानको भनाइ छ। एकै रातमा ठूलो क्षति हुने गरेको अनुभव सुनाउँदै किसानले औषधिमा खर्च बढे पनि अपेक्षित परिणाम नआएको गुनासो गरेका छन् ।
लालबन्दी नगरपालिकाका कृषि शाखा प्रमुख गोकर्ण पौडेलका अनुसार फौजी किराले मकैबालीमा बढी क्षति पुर्याउने गरेको छ। उनका अनुसार एउटै प्रकारको कीटनाशक औषधि निरन्तर प्रयोग गर्दा किरामा त्यसप्रति प्रतिरोध क्षमता विकास हुन सक्ने भएकाले कृषि प्राविधिकको सल्लाहअनुसार उपयुक्त औषधि छनोट गरी प्रयोग गर्नुपर्छ ।
समयमै प्राविधिकको सल्लाह लिएर किराको निगरानी र नियन्त्रणका उपाय अपनाउन सके क्षति कम गर्न सकिने पौडेलको भनाइ छ। कृषि प्राविधिकले यसअघि धानबालीमा समेत फौजी किराले क्षति पुर्याएको उल्लेख गर्दै किसानलाई बालीको नियमित निगरानी गर्न आग्रह गरेका छन्।
सर्लाहीको उत्तरी चुरे क्षेत्रका किसानका लागि फौजी किराको प्रकोप पछिल्लो समय चुनौती बन्दै गएको छ। मकैबाली जोगाउन किसानले प्रभावकारी नियन्त्रण विधि खोजिरहेका बेला सम्बन्धित कृषि निकायबाट प्राविधिक सहयोग र आवश्यक परामर्श उपलब्ध गराउनु महत्त्वपूर्ण देखिएको छ ।
