मुस्लिम धर्मावलम्बीहरूको महान चाड ईद उल-फित्र विश्वभर उत्साहका साथ मनाइन्छ ।
रमजान महिनाको एक महिना लामो कठोर उपवास (रोजा) पछि आउने यो पर्वलाई ‘भाइचाराकाे पर्व’ भनेर पनि चिनिन्छ । ईद उल-फित्र इस्लाम धर्मअनुसार आत्मसंयम, दानशीलता, र आध्यात्मिक शुद्धताको उत्सव हो ।
किन मनाइन्छ ईद उल-फित्र ?
ईद उल-फित्र इस्लामिक पात्रो (हिजरी पात्रो) अनुसार नवौँ महिना रमजान समाप्त भएपछि शव्वाल महिनाको पहिलो दिन मनाइन्छ । रमजान महिनामा मुस्लिम समुदायले सूर्योदयदेखि सूर्यास्तसम्म खानपान, पापकर्म, र दुनियावी स्वार्थ त्याग गरेर अल्लाहप्रति समर्पित हुन्छन् । ईद उल-फित्र उपवासको सफल समापन, दानशीलता, र आपसी भाइचाराको प्रतीक हो ।
ईदको दिन गरिने परम्परागत कार्यहरू
- नुहाइधुवाइ र नयाँ लुगा लगाउने : ईदको दिन बिहानै उठेर स्नान गर्ने, नयाँ वा सफा लुगा लगाउने र सुगन्धित अत्तर लगाउने चलन छ ।
- ईदगाह वा मस्जिदमा नमाज पढ्ने : बिहान विशेष ईद नमाज सामूहिक रूपमा पढिन्छ । नमाजपछि मुस्लिम समुदायका व्यक्तिहरू एकआपसमा ‘ईद मुबारक’ भन्दै शुभकामना साटासाट गर्छन् ।
- जकात र फित्रा दान गर्ने : गरिब तथा असहायहरूलाई आर्थिक सहयोग गर्न ‘फित्रा’ (ईद विशेष अनिवार्य दान) दिइन्छ । यसले समाजमा समानता र दयालुता फैलाउने विश्वास गरिन्छ ।
- मिठा परिकारहरू पकाउने र खानपान गर्ने : ईदको दिन विशेष परिकारहरू जस्तै ‘सेवइयाँ’, बिरयानी, कबाब आदि पकाइन्छ र परिवार तथा साथीभाइहरूसँग भोजन गरिन्छ ।
- घरपरिवार, आफन्त र मित्रहरूलाई भेट्ने : ईद मेलमिलापको पर्व भएकाले आफन्त, साथीभाइ तथा छरछिमेकका व्यक्तिहरूसँग भेटघाट गरिन्छ ।
- मनोरञ्जन र खेलकुद कार्यक्रमहरू : कतिपय स्थानहरूमा ईदको अवसरमा खेलकुद तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ ।
ईद उल-फित्रको सांस्कृतिक महत्व
ईद केवल धार्मिक उत्सव मात्र नभई सामाजिक र सांस्कृतिक एकताको पर्व हो । यो दिन धनी-गरिब, साना-ठूला सबैबीच आत्मीयता बढाउने अवसर दिन्छ । एकता, सहिष्णुता र प्रेमको सन्देश दिने यो पर्वले समाजलाई सशक्त बनाउने विश्वास गरिन्छ ।
ईद उल-फित्र प्रेम, दया र आपसी सद्भावको पर्व हो । यो दिन मुस्लिम समुदायले अल्लाहको कृपाका लागि धन्यवाद व्यक्त गर्छन् र आपसी सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउँछन् । रमजान महिनाको आत्मसंयम र साधनाको प्रतिफलका रूपमा ईद उल्लासमय वातावरणमा मनाइन्छ ।
