धनुषाको जनकपुरधाम स्थित जनकपुर चुरोट कारखाना लामो समयदेखि बन्द अवस्थामा रहे पनि यसको पुनः सञ्चालनबारे पछिल्लो समय बहस चर्किएको छ ।
कुनै समय नेपालकै प्रमुख औद्योगिक प्रतिष्ठानमध्ये एक मानिएको यो कारखानाले हजारौँलाई रोजगारी दिने तथा आन्तरिक उत्पादनमार्फत राजस्व सङ्कलनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने गरेको थियो ।
सरकारी स्वामित्वमा रहेको उक्त कारखाना व्यवस्थापन कमजोरी, प्रविधिको अभाव, कच्चा पदार्थ आपूर्ति समस्या तथा नीतिगत अस्पष्टताका कारण क्रमशः कमजोर बन्दै गएको र अन्ततः बन्द हुन पुगेको हो । बन्द भएपछि यहाँ कार्यरत कर्मचारीहरू विस्थापित भएका थिए भने स्थानीय अर्थतन्त्रमा समेत नकारात्मक असर परेको थियो ।
हाल विभिन्न पक्षबाट कारखाना पुनः सञ्चालन गर्नुपर्ने माग उठिरहेको छ । उद्योग विज्ञहरूका अनुसार आधुनिक प्रविधि, पारदर्शी व्यवस्थापन र निजी क्षेत्रको सहकार्यमा यसलाई पुनर्जीवित गर्न सकिने सम्भावना छ ।
तर स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरूले भने चुरोट उद्योग पुनः सञ्चालन गर्दा जनस्वास्थ्यमा गम्भीर नकारात्मक असर पर्ने तर्क गरेका छन् ।
सरकारले यस विषयमा स्पष्ट नीति बनाउँदै आर्थिक फाइदा र जनस्वास्थ्यबीच सन्तुलन कायम गर्ने चुनौती सामना गर्नुपर्ने देखिएको छ ।
