वीरगंजस्थित नारायणी अस्पताल मधेस प्रदेशकै एक प्रमुख सरकारी स्वास्थ्य संस्था हो ।
लामो समयदेखि तराई–मधेस क्षेत्रका हजारौं गरीब तथा मध्यमवर्गीय बिरामीहरूको मुख्य आश्रयस्थलका रूपमा रहँदै आएको यस अस्पतालमा पछिल्लो समय सुधारको संकेत देखिन थालेको छ ।
विगत केही वर्षदेखि सेवा प्रवाह, व्यवस्थापन, सरसफाइ, चिकित्सकीय सेवा तथा कर्मचारी अनुशासनप्रति लगातार प्रश्न उठ्दै आएका थिए । तर, देशमा नयाँ सरकार गठनपछि अस्पतालभित्र उल्लेखनीय सुधार भएको दाबी व्यवस्थापन पक्ष तथा सेवाग्राही दुवैले गर्न थालेका छन् ।
अस्पतालका मेडिकल सुपरिन्टेन्डेन्ट डा. चितरञ्जन साहका अनुसार चिकित्सक, नर्स, प्राविधिकदेखि सफाइ कर्मचारीसम्मको कार्यशैलीमा स्पष्ट परिवर्तन देखिएको छ । “पहिले कर्मचारीलाई सेवा दिन बारम्बार आग्रह गर्नुपर्ने अवस्था थियो, अहिले भने उनीहरू आफैं जिम्मेवारीप्रति सचेत भएका छन्,” उनले भने ।
कर्मचारी व्यवस्थापनमा सुधार
अस्पतालमा करिब चार सयभन्दा बढी कर्मचारी कार्यरत छन् । यसअघि कर्मचारी उपस्थिति र जिम्मेवारी पालनामा कमजोरी देखिने गरेको गुनासो व्यापक थियो । विशेषगरी ओपिडी सेवामा चिकित्सकहरू पूरा समय नबस्ने र निजी क्लिनिकतर्फ लाग्ने प्रवृत्तिका कारण बिरामीहरू प्रभावित हुँदै आएका थिए ।
हाल व्यवस्थापनले कडाइका साथ निगरानी थालेपछि चिकित्सकहरू समयमै उपस्थित हुने र पूरा समय सेवा दिने व्यवस्था लागू गरिएको छ ।
सरसफाइमा उल्लेखनीय सुधार
विगतमा अस्पतालको सरसफाइ अवस्था कमजोर रहेको गुनासो थियो । वार्ड, ओपिडी, प्रसूति गृह र प्रयोगशाला क्षेत्रमा फोहोर तथा अव्यवस्था देखिने गरेको थियो ।
अहिले दैनिक हाजिरी प्रणाली कडाइ गरिएको, सफाइ समयको अभिलेख राख्ने तथा नियमित अनुगमन गर्ने व्यवस्था लागू गरिएपछि सरसफाइमा उल्लेखनीय सुधार आएको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ ।
ओपिडी सेवामा सहजता
नारायणी अस्पतालको ओपिडी सेवा सबैभन्दा व्यस्त विभाग हो, जहाँ दैनिक १२ सयभन्दा बढी बिरामी आउने गर्छन् । पहिले चिकित्सकको ढिलाइ र अनुपस्थितिका कारण बिरामीहरू घण्टौं लाइनमा बस्न बाध्य हुन्थे ।
हाल भने बिहान ९ देखि दिउँसो २ बजेसम्म नियमित सेवा सञ्चालन हुने व्यवस्था कडाइका साथ लागू गरिएको छ, जसले बिरामीको चाप व्यवस्थापनमा सहजता ल्याएको छ ।
प्रसूति र प्रयोगशाला सेवामा सुधार
प्रसूति गृहमा पहिले अत्यधिक चाप, उपकरण अभाव र कर्मचारी अनुपस्थितिका कारण जोखिमपूर्ण अवस्था रहने गरेको थियो । अहिले स्टाफ उपस्थिति नियमित गरिएको र आपतकालीन सेवामा सुधार ल्याइएको दाबी गरिएको छ ।
त्यस्तै, प्रयोगशाला सेवामा रिपोर्ट ढिलाइ र उपकरण अभावजस्ता समस्याहरू क्रमशः समाधान हुँदै गएको र परीक्षण प्रक्रिया व्यवस्थित बन्दै गएको अस्पतालले जनाएको छ ।
अनियमितता नियन्त्रणतर्फ प्रयास
विगतमा बिरामीलाई निजी अस्पताल पठाएर कमिशन लिने आरोपहरू पनि उठ्दै आएका थिए । हाल यस्तो गतिविधि नियन्त्रण गर्न निगरानी प्रणाली कडाइ गरिएको र रेफरल प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउने प्रयास भइरहेको बताइएको छ ।
सुधारप्रति सकारात्मक प्रतिक्रिया
अस्पतालका सूचना अधिकारी डा. उदयनारायण सिंहका अनुसार सेवाग्राहीहरूले अहिले “आमूल परिवर्तनको अनुभूति” गर्न थालेका छन् । उनले भने, “पहिले सेवा, औषधि र रिपोर्टमा समस्या थियो, अहिले ती समस्याहरू क्रमशः समाधान हुँदै गएका छन् ।”
दिगो सुधारको अपेक्षा
सुधार देखिए पनि सेवाग्राहीहरूले यसलाई दिगो बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । राजनीतिक वा प्रशासनिक परिवर्तनसँगै सेवा पुनः कमजोर हुन नदिन स्थायी प्रणाली आवश्यक रहेको उनीहरूको भनाइ छ ।
विशेषगरी गरीब, ग्रामीण तथा सीमावर्ती क्षेत्रका बिरामीहरूका लागि जीवनरेखाका रूपमा रहेको यस अस्पतालमा गुणस्तरीय, सुलभ र पारदर्शी सेवा आवश्यक रहेको सरोकारवालाहरूको धारणा छ ।
हाल देखिएको सुधार निरन्तर रहिरहेमा नारायणी अस्पताल पुनः मधेस प्रदेशकै भरोसायोग्य सरकारी स्वास्थ्य संस्थाको रूपमा स्थापित हुने विश्वास गरिएको छ ।
