नमुना विद्यालयमा छनोट भएको जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–८ स्थित याज्ञवल्क्य संस्कृत माध्यमिक विद्यालय ज्ञानकुपको भवन निर्माणका लागि छुट्याएको बजेट फ्रिज हुने अवस्थमा पुगेको छ ।
दुई हजारभन्दा बढी विद्यार्थी अध्ययनरत यस विद्यालयमा आवश्यक भौतिक पूर्वाधार निर्माणका लागि सङ्घीय आयोजनाबाट बजेट सुनिश्चित थियो तर विद्यालयले लामो समयदेखि प्रयोग गर्दै आएको जग्गाको स्वामित्वसम्बन्धी कागजात विद्यालयको नाममा नहुँदा सङ्घ सरकारले पूर्वाधार निर्माणका लागि विनियोजन गरेको छ करोड रुपियाँ फ्रिज हुने अवस्थामा पुगेको हो ।
नमुना विद्यालयमा समेत छनोट भएको उक्त विद्यालयका नाममा जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा नभएका कारण निर्माण प्रक्रिया अघि बढाउन आवश्यक टेन्डर आह्वान गर्नसमेत कठिनाइ भएको विद्यालय प्रशासनले जनाएको छ । समयमै जग्गाको स्वामित्वसम्बन्धी समस्या समाधान नभए विनियोजित बजेट फ्रिज हुने जोखिम बढेको छ । विद्यालय प्रशासनले गुठी संस्थान, मालपोत कार्यालय, स्थानीय तह र सम्बन्धित सङ्घीय निकायबिच समन्वय गरी उपलब्ध पुराना अभिलेखका आधारमा जग्गाको स्वामित्वसम्बन्धी प्रक्रिया तत्काल टुङ्ग्याउन माग गरेको छ ।
विद्यालयका प्रधानाध्यापक सञ्जय झाका अनुसार विद्यालयसँग जग्गासम्बन्धी पुराना अभिलेख तथा सरकारी स्रेस्ता सुरक्षित छन् । विसं २०२६ को सर्भे नापी र विसं २०४४ को फिल्डबुक नापी विद्यालयसँग रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो । त्यस्तै विसं २०४७ मा केन्द्रीय गुठीले जनकपुर गुठीलाई विद्यालयलाई जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा उपलब्ध गराउन आदेशसमेत दिएको विद्यालय प्रशासनको भनाइ छ । त्यसपछि पनि लामो समय बितिसक्दा विद्यालयका नाममा प्रमाण पुर्जा कायम हुन नसकेको प्रधानाध्यापक झाले बताउनुभयो ।
“विद्यालयसँग लालपुर्जा नभए पनि जग्गासम्बन्धी पुराना अभिलेख र निर्णय छन्,” उहाँले भन्नुभयो, “विद्यालयका नाममा जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा उपलब्ध गराउने प्रक्रिया अघि बढाउन गुठी संस्थानसँग पटक पटक आग्रह गरेका छौँ तर आवश्यक प्रक्रिया टुङ्गिन नसक्दा अहिले पूर्वाधार निर्माणका लागि आएको बजेटसमेत कार्यान्वयन गर्न कठिन भएको छ ।”
प्रधानाध्यापक झाले सरकारले विद्यालयको पूर्वाधार निर्माणका लागि बजेट सुनिश्चित गरिसकेको अवस्थामा जग्गाको कागजातका कारण रकम उपयोग हुन नसक्ने अवस्था आउनु दुःखद भएको बताउनुभयो । समस्या तत्काल समाधान नभए विद्यार्थीलाई साथमा लिएर गुठी संस्थानमा धर्ना बस्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने उहाँले चेतावनीसमेत दिनुभयो ।
यस्तै उक्त विद्यालयबारे जनकपुरधाम उपमहानगरका नगरप्रमुख मनोजकुमार साहले विद्यालयको जग्गाको स्वामित्वसम्बन्धी विषय लामो समयदेखि समाधान हुन नसक्नु गम्भीर विषय भएको बताउनुभयो ।
सरकारले विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार निर्माणका लागि बजेट छुट्याइसकेको अवस्थामा जग्गाको स्वामित्वसम्बन्धी प्रक्रियाकै कारण रकम कार्यान्वयन हुन नसक्ने अवस्था अन्त्य गर्न सम्बन्धित निकायबिच समन्वय आवश्यक रहेको नगरप्रमुख साहले बताउनुभयो । यता गुठी संस्थान जनकपुरधामले पनि गत साउन ४ गते केन्द्रीय गुठीलाई भवन निर्माणका लागि सहमति सम्बन्धमा पत्राचारसमेत गरेको थियो ।
विद्यालयको जग्गासम्बन्धी समस्या समाधान नभए पूर्वाधार निर्माणमा मात्र असर पर्ने नभई सरकारले छुट्याएको छ करोड रुपियाँसमेत उपयोग हुन नसक्ने अवस्था आउने विद्यालय प्रशासनको चिन्ता छ । विसं १९६६ मा स्थापित उक्त विद्यालयको क्षेत्रफल तीन बिघा १० कट्ठा नौ धुर रहेको छ भने विद्यालयपरिसरमा अवस्थित सम्पूर्ण संरचना पनि सरकारी बजेटबाट नै निर्माण भएका छन् तर अहिले जग्गाधनी पुर्जा माग गर्दा विद्यालयका नाममा छुट्याएको बजेट खर्चमा बाधा पुगेको विद्यालयले जनाएको छ ।
