प्रहरी नियमावलीअनुसार सामान्यतया सिनियर प्रहरी अधिकारीले कमान्ड सम्हालेको एक वर्षपछि सरुवा हुने व्यवस्था भए पनि नेपाल प्रहरीमा अवधि पुगेका अधिकारीहरूको सरुवा हुन सकेको छैन । एसपीदेखि डीएसपीसम्मका कतिपय अधिकारीले एक वर्षको कार्यकाल पूरा गरिसक्दा पनि उही जिम्मेवारीमा काम गरिरहेका छन् ।
जिल्ला प्रहरी प्रमुख, गण तथा ट्राफिक प्रमुख, प्रदेश प्रहरी प्रमुख, तालिम केन्द्र प्रमुखलगायत जिम्मेवारीमा रहेका सिनियर प्रहरी अधिकारीको एक वर्षपछि सरुवा गर्ने अभ्यास छ। तर अहिले केही अधिकारीले १३ देखि १४ महिनासम्म एउटै कमान्ड सम्हालिरहेका छन् ।
गत भदौ ३१ गते ४८ जना एसपीको सरुवा गरी विभिन्न जिल्ला तथा गणमा नयाँ जिम्मेवारी दिइएको थियो। उनीहरूले कमान्ड सम्हालेको एक वर्षभन्दा बढी समय पुग्न लागिसक्दा पनि नयाँ एसपी पठाउने प्रक्रिया अघि बढ्न सकेको छैन ।
बाँके, मोरङ, तनहुँ, भक्तपुर, कास्की, कैलाली, उदयपुर, दाङ र पूर्वी नवलपरासीलगायत जिल्लामा नयाँ एसपी पठाउन बाँकी रहेको बताइएको छ। त्यस्तै, विभिन्न प्रहरी गणका गणपतिहरूको समेत कार्यकाल पूरा भइसकेको छ।
एसपीको जस्तै अवस्था डीएसपीको सरुवामा पनि देखिएको छ। पहाडी जिल्लाका जिल्ला इन्चार्जदेखि इलाका प्रहरी कार्यालय तथा काठमाडौं उपत्यकाका वृत्त प्रमुखसम्मका कतिपय डीएसपीले एक वर्षको कार्यकाल पूरा गरिसक्दा पनि सरुवा पाएका छैनन्। दार्चुला, डडेल्धुरा, मुगु, प्युठान, कालिकोट र पाँचथरलगायत जिल्लामा कार्यरत डीएसपीको सरुवा रोकिएको छ ।
एसपीसम्मको सरुवा गर्ने अधिकार प्रहरी नियमावलीले प्रहरी महानिरीक्षकलाई दिएको छ। तर व्यवहारमा गृह मन्त्रालयको सहमतिबिना सरुवा गर्ने परिपाटी नरहेको प्रहरी अधिकारीहरू बताउँछन्। यही कारण पनि सरुवा प्रक्रिया लम्बिएको हुन सक्ने उनीहरूको बुझाइ छ ।
प्रहरी अधिकारीहरूको समयमै सरुवा नहुँदा वृत्ति विकासमा समेत असर पर्न सक्ने जानकारहरूको भनाइ छ। लामो समय एउटै जिम्मेवारीमा रहँदा विभिन्न प्रहरी इकाइमा काम गर्ने अनुभव प्राप्त गर्ने अवसर प्रभावित हुने र नेतृत्व विकासमा समेत असर पर्ने उनीहरूको तर्क छ ।
नियमित र पारदर्शी सरुवालाई प्रहरी संगठनमा समान अवसर वितरणसँग जोडेर हेर्ने गरिएको छ। विभिन्न जिम्मेवारीमा काम गर्ने अवसरले प्रहरी अधिकृतलाई फरक प्रकृतिका चुनौती र कार्यशैलीबारे अनुभव हासिल गर्न सहयोग पुग्ने जानकारहरू बताउँछन् ।
प्रवक्ता भन्छन् : चाँडै सरुवा हुन्छ
नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रवक्ता डीआईजी अबिनारायण काफ्लेले भने अवधि पुगेका प्रहरी अधिकारीहरूको सरुवा चाँडै गर्ने तयारी भइरहेको बताएका छन् ।
उनका अनुसार सामान्यतया एक वर्षमा सरुवा गर्ने अभ्यास रहे पनि विभिन्न कारणले कहिलेकाहीँ समय तलमाथि हुन सक्छ। पछिल्लो समय भोटेकोशीमा आएको बाढीपछि खोज तथा उद्धारमा ठूलो संख्यामा प्रहरी जनशक्ति परिचालन गर्नुपरेकाले पनि सरुवा प्रक्रियामा केही ढिलाइ भएको उनको भनाइ छ।
प्रवक्ता काफ्लेले अवधि पुगेका अधिकारीहरूको सरुवा चाँडै हुने बताएका छन्। तर प्रहरी अधिकारीहरूकै अनुसार सरुवा ढिलाइको अर्को कारण विभिन्न जिल्ला कमान्डमा कसलाई कहाँ पठाउने भन्ने विषयमा निर्णय हुन नसक्नु पनि हो ।
यसरी एक वर्षे कमान्ड अवधि पार गरिसकेका एसपी र डीएसपीको सरुवा कहिले हुन्छ भन्ने प्रश्न अहिले प्रहरी संगठनभित्रै चासोको विषय बनेको छ ।
