बाराका पत्रकार वीरेन्द्र साहको अपहरण तथा हत्या भएको करिब १९ वर्षपछि घटनाका मुख्य अभियुक्तमध्ये एक लालबहादुर चौधरी धामी अदालतमा उपस्थित भएका छन् । बिहीबार बारा जिल्ला अदालतमा हाजिर भएका चौधरीलाई अदालतले पुर्पक्षका लागि वीरगंज कारागार चलान गर्ने आदेश दिएको छ।
२०६४ साल असोज १८ गते बाराको साविक उम्जन गाविस अन्तर्गत पिपरा बजारबाट पत्रकार साहको अपहरण गरिएको थियो । उनीसँगै रहेका रामदेव दासलाई समेत अपहरण गरिएपनि पछि मुक्त गरिएको थियो ।
अपहरण भएको करिब ३५ दिनपछि २०६४ कात्तिक २२ गते बाराको साविक डुमरवाना गाविस–७ स्थित टाँगियाबस्ती नजिकको जंगलमा खाल्डोमा गाडिएको अवस्थामा साहको शव फेला परेको थियो । अनुसन्धानका क्रममा उनलाई गोली हानी हत्या गरिएको खुलेको थियो ।
एभिन्युज टेलिभिजन, दृष्टि साप्ताहिक र नेपाल एफएममा आबद्ध रहेर पत्रकारिता गर्दै आएका साहको हत्या प्रकरणमा तत्कालीन नेकपा (माओवादी) का कार्यकर्ताहरूको संलग्नता रहेको आरोप लागेको थियो ।
प्रहरी अनुसन्धानका क्रममा लालबहादुर चौधरी, कुन्दन भनिने नरेन्द्र फौजदार, हरेराम पटेल भनिने हरेरामप्रसाद कुर्मी, मनेजर गिरी र रामएकवाल सहनी गरी पाँच जनाको नाम अभियुक्तका रूपमा जोडिएको थियो ।
घटनामा संलग्न रहेको अभियोग लागेका मनेजर गिरी २०६५ असोज १९ गते र रामएकवाल सहनी सोही वर्ष पुस २१ गते पक्राउ परेका थिए । उनीहरूविरुद्ध चलेको मुद्दामा बारा जिल्ला अदालतले २०६८ जेठ १६ गते सर्वस्वसहित जन्मकैदको फैसला सुनाएको थियो । पछि बाँकी कैद मिनाहा भएपछि दुवै कारागारमुक्त भएका थिए ।
त्यसैगरी, लामो समयदेखि फरार रहेका कुन्दन भनिने नरेन्द्र फौजदार २०७६ फागुन २५ गते बारागढी गाउँपालिका–६ गडहलस्थित आफ्नै घरबाट पक्राउ परेका थिए । हरेराम पटेल भनिने हरेरामप्रसाद कुर्मी २०७७ भदौ २५ गते कोल्हबी नगरपालिका–४ सपहीबाट पक्राउ परेका थिए ।
बारा जिल्ला अदालतले २०७८ पुस २६ गते गरेको फैसलामा फौजदारलाई पाँच वर्ष र कुर्मीलाई दुई वर्ष कैद सजाय सुनाएको थियो । दुवैले सजाय भुक्तान गरिसकेका छन् ।
तर, घटनाका मुख्य अभियुक्तमध्ये एक मानिएका लालबहादुर चौधरी धामी भने लामो समयसम्म फरार रहँदै आएका थिए । २०७९ वैशाखमा सार्वजनिक भएको विवरणमा समेत उनी फरार रहेको उल्लेख थियो । उनको पक्राउ र कारबाहीको माग पत्रकार महासंघसहित पत्रकारिता क्षेत्रले निरन्तर उठाउँदै आएको थियो ।
पत्रकार साहको हत्यापछि नेपाल पत्रकार महासंघले घटनाको छानबिन गर्न समिति गठन गरेको थियो । महासंघको टोलीले २०६४ असोज २३ गते सार्वजनिक गरेको निष्कर्षमा तत्कालीन नेकपा (माओवादी) का कार्यकर्ताहरूको संलग्नता औँल्याइएको थियो । घटनामा संलग्न दोषीलाई कारबाही गर्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पत्रकार र मानवअधिकारसम्बन्धी संस्थाहरूले समेत आवाज उठाउँदै आएका थिए ।
करिब १९ वर्षदेखि फरार रहेका चौधरी अदालतमा उपस्थित भई पुर्पक्षका लागि कारागार चलान भएपछि पत्रकार साहको हत्या प्रकरणले पुनः चर्चा पाएको छ । घटनाका अन्य अभियुक्तले सजाय भुक्तान गरिसकेको अवस्थामा मुख्य अभियुक्तमध्ये एक मानिएका चौधरी अब न्यायिक प्रक्रियामा आएका छन् ।
