नेपाल पर्यटन बोर्डले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार सन् २०२६ को सेप्टेम्बर महिनामा नेपाल भ्रमणमा आउने विदेशी पर्यटकको सङ्ख्यामा वृद्धि भएको छ । अध्यागमन विभागले उपलब्ध गराएको तथ्याङ्कमा आधारित रिपोर्ट अनुसार, सेप्टेम्बर २०२६ मा कुल ८८ हजार २४८ अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक नेपाल भित्रिएका छन् ।
यो सङ्ख्या अघिल्लो वर्ष अर्थात् सन् २०२५ को सेप्टेम्बर महिनाको तुलनामा १२.१ प्रतिशतले बढी हो । सन् २०२५ को सोही अवधिमा ७८ हजार ७११ पर्यटक नेपाल आएका थिए । समग्रमा पर्यटक आगमन बढे पनि विभिन्न क्षेत्र र देशअनुसारको तथ्याङ्क विश्लेषण गर्दा भने एसियाली बजार फस्टाएको र पश्चिमी बजार खुम्चिएको मिश्रित नतिजा देखिएको छ ।
पश्चिमी बजार घट्दो
क्षेत्रीय आधारमा विश्लेषण गर्दा नेपालको पर्यटनमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा दक्षिण एसियाली (सार्क) राष्ट्रहरूको रहेको छ । सेप्टेम्बर महिनामा भित्रिएका कुल पर्यटकमध्ये करिब एक तिहाइ अर्थात् ३४।०९ प्रतिशत सार्क राष्ट्रबाट आएका छन् । सार्क क्षेत्रबाट मात्रै ३०,०८५ पर्यटक नेपाल भित्रिएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा २३।९ प्रतिशतको वृद्धि हो ।
यस क्षेत्रबाट सधैँझैँ भारतले सबैभन्दा ठुलो योगदान दिएको छ । सेप्टेम्बरमा मात्रै १७,४२५ भारतीय नागरिकले नेपाल भ्रमण गरेका छन्, जुन कुल पर्यटक आगमनको १९.७५ प्रतिशत हुन आउँछ । भारतीय पर्यटकको सङ्ख्यामा अघिल्लो वर्षको तुलनामा १२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।
त्यस्तै, सार्क क्षेत्रभित्र श्रीलङ्काबाट ७,१०८ ९५४ प्रतिशत वृद्धि० र बङ्गलादेशबाट ३,९६४ ९३१.५ प्रतिशत वृद्धि० पर्यटक आएर उत्साहजनक उपस्थिति जनाएका छन् । भुटान र पाकिस्तानबाट आउने पर्यटकको सङ्ख्या क्रमशः १,१११ र ४२९ रहेको छ ।
सार्क बाहेकका अन्य एसियाली राष्ट्रहरूबाट नेपाल आउने पर्यटकको सङ्ख्यामा यस वर्ष सर्वाधिक ५८ प्रतिशतको उछाल आएको छ । समग्र आगमनमा २२.५४ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको यस क्षेत्रबाट कुल १९,८८८ पर्यटक भित्रिएका छन् । यो चमत्कारिक वृद्धिको पछाडि चीनको प्रमुख भूमिका रहेको तथ्याङ्कले प्रस्ट पार्छ ।
सेप्टेम्बर २०२६ मा चीनबाट ११,२१२ पर्यटक नेपाल आएका छन् । जुन सन् २०२५ को सेप्टेम्बर (५,२३७) को तुलनामा ११४.१ प्रतिशत अर्थात् दोब्बरभन्दा बढीको वृद्धि हो । यसबाहेक अन्य एसियाली राष्ट्रहरू जापानबाट २,०६६ (४५.४ प्रतिशत वृद्धि), मलेसियाबाट १,८७७ (१२.२ प्रतिशत वृद्धि) र दक्षिण कोरियाबाट १,४१२ (४.३ प्रतिशत वृद्धि) पर्यटक नेपाल आएका छन् । यसै क्षेत्रका थाइल्यान्ड र भियतनामबाट आउने पर्यटकको सङ्ख्यामा भने अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब ११ प्रतिशतले सामान्य गिरावट आएको छ ।
एकातिर एसियाली बजार फस्टाउँदा अर्कोतिर युरोप, अमेरिका र ओसियाना जस्ता लामो दुरीका (लङ हल) गन्तव्यबाट आउने पर्यटकको सङ्ख्या भने घटेको छ । कुल पर्यटकको १७।१७ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको युरोपबाट आउने पर्यटकको सङ्ख्या ८.७ प्रतिशतले घटेर १५,१४८ मा सीमित भएको छ ।
युरोपतर्फबाट बेलायत (यु.के.) बाट सबैभन्दा बढी ३,७२५ पर्यटक आए पनि यो अघिल्लो वर्षको तुलनामा २५.२ प्रतिशतको ठुलो गिरावट हो । जर्मनी (१,९७४), फ्रान्स (१,३८९) र स्पेन (१,१२०) बाट आउने पर्यटकको सङ्ख्या उल्लेख्य रहे पनि समग्र युरोपेली आगमन नकारात्मक छ । युरोपमा रुस, इटाली र चेक रिपब्लिकबाट आउने पर्यटक मात्र क्रमशः १८.४ प्रतिशत, २०.४ प्रतिशत र १५.७ प्रतिशतले बढेका छन् ।
अमेरिकी महादेशबाट आउने पर्यटक १२.३ प्रतिशतले घटेर १०,१०७ मा झरेको छ । यसमध्ये संयुक्त राज्य अमेरिका (यु.एस.ए.) बाट मात्रै ८,२९९ पर्यटक आएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १४.३ प्रतिशतले कम हो । क्यानडाबाट पनि १५.५ प्रतिशतले पर्यटक घटेर १,२२४ जना मात्र आएका छन् ।
ओसियाना क्षेत्र, विशेष गरी अस्ट्रेलियाबाट आउने पर्यटकको सङ्ख्यामा पनि २९ प्रतिशतको ठुलो गिरावट आएको छ । यस क्षेत्रबाट कुल ५,४२२ पर्यटक आएका छन् जसमा अस्ट्रेलियाको हिस्सा ४,८४२ रहेको छ ।
मध्यपूर्वी राष्ट्रहरूबाट नेपाल आउने पर्यटकको सङ्ख्यामा भने ११.९ प्रतिशतको सकारात्मक वृद्धि देखिएर २,६०६ पुगेको छ । यस क्षेत्रबाट आउने पर्यटकमध्ये इजरायलबाट मात्रै १,९५७ जना रहेका छन् ।
अफ्रिकी महादेशबाट आउने पर्यटकको सङ्ख्या तुलनात्मक रूपमा सानो अर्थात् ४२४ जना भए पनि त्यसमा २३.३ प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ । अन्य वर्गीकृत नभएका देशहरूबाट ४,५६८ पर्यटक आएका छन् ।
