जंगली हात्तीको आक्रमणबाट मानवीय क्षति हुन थालेपछि सप्तरीमा हात्तीको गतिविधि निगरानी गर्न ड्रोन क्यामरा परिचालन गरिएको छ । मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्वको जोखिम बढ्दै गएपछि डिभिजन वन कार्यालय सप्तरीले प्रविधिको प्रयोग गर्दै निगरानी तथा सचेतना अभियानलाई तीव्र बनाएको हो ।
जिल्लाको सुरुङ्गा, खडक र शम्भुनाथ नगरपालिकाअन्तर्गतका वन क्षेत्रमा जंगली हात्तीको चहलपहल बढेपछि ड्रोन क्यामराको सहायताले हात्तीको अवस्थिति र आवतजावतबारे निगरानी थालिएको डिभिजन वन कार्यालय सप्तरीले जनाएको छ ।
पछिल्लो समय रातिको समयमा वन क्षेत्रबाट निस्किएका हात्ती गाउँबस्ती तथा खेतीयोग्य जमिनमा प्रवेश गर्ने क्रम बढेको छ । यसले किसान, सर्वसाधारण र स्थानीय बासिन्दाको सुरक्षामा चुनौती थपेको छ। हात्तीको आक्रमणबाट मानवीय क्षतिसमेत हुन थालेपछि प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दा त्रसित बनेका छन् ।
गत साता सुरुङ्गा नगरपालिका–४, विरनगरमा जंगली हात्तीको आक्रमणबाट ७२ वर्षीय गोपी चौधरीको मृत्यु भएको थियो । उक्त घटनापछि सम्भावित जोखिम न्यूनीकरण गर्न वन कार्यालयले निगरानी र सुरक्षा सतर्कता थप कडा बनाएको हो ।
डिभिजन वन कार्यालय सप्तरीका प्रमुख मनोज ठाकुरका अनुसार वन्यजन्तुको प्राकृतिक बासस्थान अतिक्रमण, जैविक मार्ग (करिडोर) अवरुद्ध हुनु तथा वन क्षेत्रभित्र घरटहरा निर्माण हुनुले हात्ती र मानवबीचको द्वन्द्व थप जटिल बन्दै गएको छ ।
त्यस्तै, कोसी संरक्षण केन्द्र पश्चिम कुशाहाका प्रमुख वीरेन्द्र गौतमले हात्तीको बासस्थान, चरिचरण क्षेत्र र परम्परागत आवतजावत गर्ने मार्गमा मानवीय अतिक्रमण तथा अवरोध बढ्दा आहार र आवतजावतको खोजीमा हात्ती मानवबस्तीमा पस्ने गरेको बताएका छन् ।
वन कार्यालयले प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दालाई विशेषगरी रातिको समयमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ । गाउँबस्तीमा हात्ती प्रवेश गरेको देखिएमा नजिक नजान र तत्काल प्रहरी कार्यालय वा वन कार्यालयलाई खबर गर्नसमेत अनुरोध गरिएको छ ।
जंगली हात्तीको बढ्दो गतिविधिबाट हुन सक्ने मानवीय तथा भौतिक क्षति न्यूनीकरण गर्न ड्रोन निगरानीसँगै स्थानीयस्तरमा सचेतना र सम्बन्धित निकायबीचको समन्वयलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने देखिएको छ ।