काठमाडौं | तिहारको तेस्रो दिन अर्थात् लक्ष्मीपूजा आज हिन्दू समुदायको प्रमुख र सबैभन्दा प्रतीक्षित पर्वको रूपमा मनाइँदैछ । धन, समृद्धि र सुख–शान्तिको प्रतीक देवी लक्ष्मीको आराधना यस दिन विशेष विधि र श्रद्धाका साथ गरिन्छ।
यस वर्ष लक्ष्मीपूजा २०८२ कात्तिक ३ गते (२० अक्टोबर २०२५) अमावस्या तिथि दिउँसो ३:४४ बजे सुरू भई कात्तिक ५ गते (२१ अक्टोबर २०२५) साँझ ५:५४ बजे समाप्त हुनेछ।
शुभ साइत र पूजाको समय
नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अनुसार लक्ष्मीपूजाको शुभ साइत आज बेलुकी ७:०८ बजे देखि ८:१८ बजेसम्म रहेको छ।
- प्रदोष काल: साँझ ५:४६ देखि ८:१८ बजे
- वृष लग्न (स्थिर लग्न): साँझ ७:०८ देखि ९:०३ बजे
यस समय देवी लक्ष्मीको पूजा गर्न सबैभन्दा शुभ मानिन्छ।
पूजाका लागि आवश्यक सामग्री
लक्ष्मीपूजामा प्रयोग हुने सामग्री धार्मिक शुद्धता र प्रतीकात्मक अर्थका कारण अत्यन्त महत्व राख्दछ। प्रमुख सामग्रीहरूमा समावेश छन्:
-
काठको पाटामा रातो वा पहेंलो कपडा ओछ्याएर मूर्तिहरू राख्ने
-
लेखा–जोखा वा बहिखाता, कलम र मसीदानी
-
ठूलो घ्यूको पाँचो र साना २५ वटा दीपक
-
पाँचवटा कलश वा माटोको भाँडोमा खील, बतासा, र चामल
-
पाँचवटा ऋतु फल (केरा, स्याउ, दालिम आदि)
-
भगवान् गणेशका लागि दूर्वा
-
विभिन्न फूलहरू, विशेष गरी कमलको फूल (१, ५ वा ११ वटा)
-
घरमा बनाइएका मिठाइ, सुपारी, इलाइची, लौंग, कमलगट्टा, गोमती चक्र, र शुद्ध घ्यू वा तोरीको तेल
पूजाको विधि
सबै मूर्तिहरू (लक्ष्मी–गणेश, श्री यन्त्र, राम–दरबार) काठको पाटामा राखेर गङ्गाजल छर्किन्छ।
-
दुई ठूला दीयो बाल्ने — एउटा तोरीको तेलले र अर्को देशी घ्यूले
-
२१ वटा साना माटोका दीया तोरीको तेलले बाल्ने
-
देवी लक्ष्मीलाई फूल, अक्षता र कमल चढाउने, र सबै मूर्तिहरूमा टीका लगाउने
-
“दीपावली कथा” वा “लक्ष्मीपूजा कथा” पाठ गरी, भगवान गणेशको पूजापछि देवी लक्ष्मीको आराधना गर्ने
-
भगवान गणेशलाई पहेंलो बुँदीको लड्डु र देवी लक्ष्मीलाई सेतो मिठाई (जस्तै खीर) चढाउने
-
पूजा प्रदोषकालमा गर्नुपर्छ, जुन स्थिर लग्न (वृष लग्न) मा पर्छ — यसलाई सर्वश्रेष्ठ मुहूर्त मानिन्छ।
लक्ष्मी माताको मन्त्र
-
“ॐ ह्रीं श्रीं लक्ष्म्यै नमः॥”
-
“ॐ ह्रीं श्रीं क्लीं धन लक्ष्म्यै नमः॥”
-
“ॐ महालक्ष्म्यै च विद्महे विष्णु पत्न्यै च धीमहि, तन्नो लक्ष्मीः प्रचोदयात्॥”
