नेपालको दूरसञ्चार क्षेत्रमा सेवा गुणस्तरबारे लामो समयदेखि उठ्दै आएका गुनासाहरूका बीच नेपाल दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड (नेपाल टेलिकम) मा सुधारका प्रयास थालिएका छन् ।
सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री डा विक्रम तिमिल्सिना को निर्देशनपछि कम्पनीले सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाउन ठोस कदम अघि बढाएको हो । विशेषगरी ग्राहक सेवा, मोबाइल डेटा व्यवस्थापन, डिजिटल सेवा विस्तार र प्रशासनिक प्रक्रियामा सुधार ल्याउने उद्देश्यले व्यापक रूपान्तरण प्रक्रिया सुरु गरिएको छ ।
सञ्चार मन्त्रालयले ‘नतिजामा आधारित शासकीय व्यवस्थापन प्रणाली’ लागू गर्ने उद्देश्यसहित १० बुँदे सुधारात्मक कार्ययोजना ल्याएको छ । यस योजनामा नेपाल टेलिकमको सेवा सुधारलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ । ग्राहक सेवालाई सहज, पारदर्शी र प्रविधिमैत्री बनाउने लक्ष्य लिइएको छ । विगतमा सेवा अवरोध, ढिलो प्रतिक्रिया, अनावश्यक प्रक्रियागत झन्झट तथा गुनासो समाधानमा ढिलाइजस्ता समस्या बारम्बार उठ्दै आएका थिए । ती समस्यालाई सम्बोधन गर्न मन्त्रालय र कम्पनीले समन्वयात्मक रूपमा काम गरिरहेका छन् ।
नेपाल टेलिकमका प्रयोगकर्ताहरूले लामो समयदेखि डाटा प्याकेज सकिएपछि स्वतः मुख्य ब्यालेन्सबाट रकम काटिने समस्याबारे गुनासो गर्दै आएका थिए । अब उक्त प्रणाली अन्त्य गरिएको छ । यसको सट्टा ग्राहकले पारदर्शी र आफैँ छनोट गर्न सक्ने विकल्प पाउनेछन् ।
अब ग्राहकले लिएको डाटा प्याकेजको ९० प्रतिशत खपत भएपछि पूर्वसूचना प्राप्त गर्नेछन्, जसले बाँकी डाटा कति छ भन्ने जानकारी समयमै दिन्छ । साथै ‘पे–एज–यू–गो’ (PAYG) सुविधा पनि उपलब्ध गराइएको छ, जसअन्तर्गत ग्राहकले प्याकेजबिनै आवश्यकताअनुसार इन्टरनेट प्रयोग गर्न सक्नेछन् । ग्राहकले नयाँ प्याकेज लिने वा सिधै PAYG मोड प्रयोग गर्ने भन्ने निर्णय आफैँ गर्न सक्नेछन् ।
नेपाल टेलिकमका प्रवक्ता रवीन्द्र मानन्धरका अनुसार यो प्रणाली हाल परीक्षण चरणमा रहेको छ र केही दिनभित्र पूर्ण रूपमा लागू हुनेछ । ‘युएसएसडि’मार्फत खरिद गरिने डाटा प्याकमा यो सुविधा ३ देखि ५ दिनभित्र लागू हुनेछ भने मोबाइल एप प्रयोगकर्ताका लागि ७ देखि १० दिनभित्र कार्यान्वयनमा आउनेछ ।
ग्राहक सेवा प्रक्रियालाई सरल र प्रभावकारी बनाउन ‘वन टाइम केवाइसी’ प्रणाली लागू गर्न पनि मन्त्री तिमिल्सिनाले निर्देशन दिएका छन् । यस प्रणालीअन्तर्गत ग्राहकले एकपटक मात्र विवरण बुझाएपछि पुनःपटक कागजात पेस गर्नुपर्ने झन्झट हट्नेछ । हाल सिम कार्ड लिन, नवीकरण गर्न वा अन्य सेवा लिन जाँदा बारम्बार कागजात पेस गर्नुपर्ने समस्या थियो । नयाँ प्रणाली लागू भएपछि सेवा प्रक्रिया छिटो, सरल र झन्झटरहित हुने अपेक्षा गरिएको छ । यो व्यवस्था आगामी ३० दिनभित्र कार्यान्वयन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
डिजिटल रूपान्तरणलाई प्राथमिकतामा राख्दै नेपाल टेलिकमले आफ्ना विभिन्न सेवाहरू पूर्ण रूपमा अनलाइन माध्यमबाट उपलब्ध गराउने तयारी पनि तीव्र बनाएको छ । ई–सिम वितरण, गुनासो व्यवस्थापन, हराएको सिम पुनःप्राप्ति तथा सिम स्वामित्व हस्तान्तरणजस्ता सेवाहरू अब घरमै बसेर अनलाइनमार्फत लिन सकिनेछ । यसले विशेषगरी दुर्गम क्षेत्रका ग्राहकलाई राहत दिने अपेक्षा गरिएको छ । साथै कार्यालयमा हुने भीड घटाउने र सेवा वितरणलाई व्यवस्थित बनाउने लक्ष्य लिइएको छ ।
ग्राहक सेवा सुधारअन्तर्गत ‘एकल विन्दु सेवा’ सहायता कक्ष स्थापना गर्ने योजना पनि अघि सारिएको छ । मन्त्रालयको कार्ययोजनाअनुसार नेपाल टेलिकमका सबै कार्यालयमा यस्तो कक्ष स्थापना गरिनेछ, जहाँ ग्राहकले एकै ठाउँबाट आफ्ना सबै समस्याको समाधान पाउनेछन् । यसले विभिन्न काउन्टर धाउनुपर्ने बाध्यता अन्त्य गर्ने र सेवा प्राप्तिको समय घटाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
यससँगै फोरजी मोबाइल नेटवर्क सेवाको गुणस्तर सुधार गर्ने काम पनि अघि बढाइएको छ । देशका विभिन्न स्थानमा फोरजी सेवा कमजोर रहेको गुनासो समाधान गर्न नीतिगत व्यवस्था परिमार्जन तथा थप फ्रिक्वेन्सी उपलब्ध गराउने तयारी भइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ । आगामी ३० दिनभित्र आवश्यक सुधार पूरा गरी सेवा गुणस्तरमा सुधार ल्याउने लक्ष्य राखिएको छ ।